Trong số những nông dân tiêu biểu của nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, ông Ngô Văn Hùng ở tỉnh Bắc Giang là một điển hình nổi bật. Ông không chỉ thành công trong sản xuất mà còn tiên phong đưa quả vải thiều - đặc sản nổi tiếng của địa phương - chinh phục những thị trường khó tính như Nhật Bản, góp phần nâng tầm nông sản Việt trên trường quốc tế.
Thu hoạch vải thiều tại vườn của ông Ngô Văn Hùng (ở thôn Cầu Đền, xã Thanh Hải, , Bắc Ninh) Ảnh: Nguyễn Chương
Từ sản xuất truyền thống đến tư duy hội nhập
Sinh ra và lớn lên tại vùng trồng vải nổi tiếng, ông Ngô Văn Hùng từng gắn bó với cây vải thiều theo phương thức canh tác truyền thống. Trước đây, việc trồng vải chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, ít áp dụng khoa học kỹ thuật, dẫn đến năng suất và chất lượng không ổn định. Đầu ra sản phẩm phụ thuộc nhiều vào thương lái, giá cả bấp bênh.
Nhận thấy những hạn chế đó, ông Hùng đã chủ động thay đổi tư duy sản xuất. Ông tích cực tham gia các lớp tập huấn, học hỏi kỹ thuật mới và tìm hiểu yêu cầu của thị trường, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu. Từ đó, ông nhận ra rằng muốn nâng cao giá trị sản phẩm thì phải sản xuất theo tiêu chuẩn cao và đảm bảo chất lượng đồng đều.
Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP
Một trong những bước đột phá quan trọng của ông Ngô Văn Hùng là áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như VietGAP và GlobalGAP vào vườn vải của mình. Đây là những tiêu chuẩn khắt khe, đòi hỏi quy trình sản xuất nghiêm ngặt từ khâu chăm sóc, bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch và bảo quản.
Ông chú trọng ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố đầu vào và đảm bảo truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Việc tuân thủ quy trình giúp vải thiều đạt chất lượng cao, an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính.
Đặc biệt, để xuất khẩu sang Nhật Bản - một trong những thị trường có tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất thế giới - ông phải thực hiện quy trình xử lý sau thu hoạch rất kỹ lưỡng, bao gồm khử trùng, đóng gói và bảo quản theo quy định.
Thành công với thị trường xuất khẩu
Nhờ sự đầu tư bài bản, vải thiều của ông Ngô Văn Hùng đã được lựa chọn để xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Đây là dấu mốc quan trọng không chỉ đối với cá nhân ông mà còn đối với ngành nông nghiệp của tỉnh Bắc Giang. Việc chinh phục thị trường khó tính đã giúp nâng cao giá trị của quả vải thiều. Giá bán sản phẩm xuất khẩu thường cao hơn nhiều so với tiêu thụ trong nước, mang lại lợi nhuận đáng kể cho người trồng. Không chỉ dừng lại ở Nhật Bản, sản phẩm vải thiều còn có cơ hội tiếp cận nhiều thị trường khác như châu Âu, Mỹ và các nước phát triển. Điều này mở ra hướng đi bền vững cho ngành trồng vải nói riêng và nông nghiệp Việt Nam nói chung.
Liên kết sản xuất và xây dựng thương hiệu
Ông Ngô Văn Hùng hiểu rằng, để phát triển bền vững, không thể sản xuất đơn lẻ mà cần có sự liên kết. Ông đã tích cực tham gia các hợp tác xã và liên kết với các hộ nông dân khác để xây dựng vùng trồng vải đạt tiêu chuẩn.
Việc liên kết giúp tạo ra sản lượng lớn, đồng đều về chất lượng và đáp ứng yêu cầu của các đối tác xuất khẩu. Đồng thời, các hộ nông dân cũng được hỗ trợ về kỹ thuật, vật tư và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, ông còn chú trọng xây dựng thương hiệu cho vải thiều địa phương. Việc quảng bá sản phẩm thông qua các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại đã góp phần nâng cao uy tín và giá trị của nông sản.
Lan tỏa kinh nghiệm và hỗ trợ cộng đồng
Không chỉ thành công cho riêng mình, ông Ngô Văn Hùng còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm với bà con trong vùng. Ông hướng dẫn kỹ thuật trồng vải theo tiêu chuẩn, giúp nhiều hộ nông dân thay đổi phương thức sản xuất và nâng cao thu nhập.
Nhờ sự lan tỏa này, diện tích vải thiều đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP tại Bắc Giang ngày càng được mở rộng. Điều này góp phần nâng cao chất lượng chung của sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Ngoài ra, mô hình của ông còn tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động địa phương, góp phần cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Được vinh danh và ghi nhận
Với những đóng góp nổi bật, ông Ngô Văn Hùng đã được vinh danh là “Nông dân Việt Nam xuất sắc” - danh hiệu dành cho những nông dân tiêu biểu trên cả nước. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng của ông trong việc đổi mới sản xuất và nâng cao giá trị nông sản. Ông là đại diện tiêu biểu cho lớp nông dân mới – không chỉ giỏi sản xuất mà còn có tư duy kinh tế, biết nắm bắt cơ hội và hội nhập quốc tế.
Từ một người nông dân trồng vải theo phương thức truyền thống, Ngô Văn Hùng đã vươn lên trở thành hình mẫu của nông dân sản xuất giỏi trong thời kỳ hội nhập. Thành công của ông không chỉ nằm ở thu nhập cao mà còn ở việc góp phần đưa nông sản Việt Nam ra thị trường thế giới.
Câu chuyện của ông cho thấy, trong bối cảnh hiện nay, người nông dân muốn phát triển bền vững cần phải thay đổi tư duy, áp dụng khoa học kỹ thuật và chú trọng đến thị trường. Những tấm gương như ông Ngô Văn Hùng chính là minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình mạnh mẽ của nông nghiệp Việt Nam - từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa hiện đại, từ nội địa vươn ra toàn cầu./.
Hà Phương Thiện