Hà Nội đăng cai tổ chức kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026

Giáo sư. Aniket Sule, Chủ tịch của IOAA cùng Tiến sĩ Natasa Dragovic, Tổng thư ký của IOAA kiểm tra hệ thống trang thiết bị phục vụ kỳ thi 

Kỳ thi diễn ra từ ngày 25/9 đến ngày 5/10 tại Hà Nội. IOAA 2026 được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội là cơ quan chủ trì phối hợp cùng các sở, ban, ngành. Đại học Phenikaa là địa điểm chính tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành của Kỳ thi.

IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.

Việc đăng cai Kỳ thi phù hợp với định hướng phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Đây cũng là dịp giới thiệu hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, an toàn, thân thiện, giàu bản sắc và mến khách tới bạn bè quốc tế.

Trước đó,  trong đợt khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 29/6 đến ngày 04/7/2026, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã trực tiếp kiểm tra toàn bộ cơ sở hạ tầng phục vụ kỳ thi. Đoàn đã khảo sát cơ sở vật chất phục vụ các phần thi và hoạt động liên quan, gồm hệ thống phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, nhà chiếu hình vũ trụ, khu lưu trú, khu vực ăn uống và các địa điểm dự phòng. Kết thúc đợt kiểm tra, Ban Lãnh đạo IOAA quốc tế đã ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống trang thiết bị hiện đại, có tính năng vượt trội, cùng tinh thần trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Đại học Phenikaa.

Sẽ đón gần 500 đại biểu quốc tế

IOAA 2026 dự kiến đón tiếp 490 đại biểu quốc tế. Trong đó, 05 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự, gồm 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 04 khách mời.

Ban Tổ chức đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an, hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh thuận lợi, đúng quy định. Đồng thời, các phương án bảo vệ an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó tình huống đột xuất cũng được triển khai đồng bộ.

Về điều kiện lưu trú và hậu cần, công tác lưu trú giữa thí sinh và cán bộ các đoàn, phương án di chuyển được bố trí tách biệt, phù hợp với yêu cầu bảo đảm tính nghiêm túc của kỳ thi.  Lực lượng phục vụ kỳ thi bao gồm gần 300 nhân sự, trong đó có 140 sinh viên tình nguyện trực tiếp đồng hành cùng từng đoàn, 70 giáo viên tiếng Anh, 22 kỹ thuật viên khảo thí, cùng đội ngũ công nghệ thông tin, lễ tân, phục vụ.

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Chiang Mai, Thái Lan. Kỳ thi IOAA 2026 tại Hà Nội đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội, trong đó có 65 đội quốc tế và 02 đội Việt Nam, với 320 thí sinh chính thức tranh tài (tăng gần 100 thí sinh so với kỳ trước).

Điểm khác biệt của IOAA 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3 và Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer; phần mềm chấm thi Olympify.

Dự kiến có 60% trong số 320 thí sinh sẽ đoạt giải

Kỳ thi diễn ra với các phần: Thi Lý thuyết (thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn), thi phân tích dữ liệu (thí sinh phân tích, xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn), thi quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại Nhà chiếu hình vũ trụ). Ban tổ chức cũng có phương án điều chỉnh  lịch thi khi cần thiết liên quan tới điều kiện thời tiết, an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn.

Ở phần thi đồng đội, thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA. Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh. Trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận được Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ IOAA. Năm nay có 320 thí sinh dự thi, cơ cấu giải thưởng dự kiến sẽ có 60% thí sinh đạt giải (gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt).

Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

Bên cạnh các phần thi, Ban Tổ chức bố trí chương trình giao lưu văn hóa và tham quan những di sản, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng, giúp bạn bè quốc tế cảm nhận sâu sắc về truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Hà Nội.

Theo chương trình, Lễ khai mạc Kỳ thi sẽ diễn ra vào lúc 15h00 ngày 26/09 tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu sẽ được tổ chức từ ngày 27/09 đến ngày 3/10. Lễ Bế mạc và trao giải sẽ được tổ chức vào lúc 15h00 ngày 04/10 tại Đại học Phenikaa.

Vĩnh Hà