Nhìn lại một di sản văn chương nhiều tranh luận và sức sống: Tọa đàm “Nguyễn Huy Thiệp và văn nghiệp để lại”

Sự kiện không chỉ là dịp tưởng nhớ một nhà văn lớn mà còn mở ra đối thoại học thuật về vị trí, giá trị và sức sống của di sản văn chương Nguyễn Huy Thiệp trong đời sống đương đại.

Nhắc đến nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, giới nghiên cứu và bạn đọc không thể quên dấu mốc năm 1987, khi truyện ngắn “Tướng về hưu” đăng trên báo Văn nghệ đã tạo nên một “cơn địa chấn” trong văn đàn. Từ đó, ông trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của văn học thời kỳ Đổi mới, với lối viết sắc sảo, giàu tính phản biện và không ngại chạm tới những vùng nhạy cảm của đời sống xã hội. Dù hành trình sáng tác không dài, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp để lại một khối lượng tác phẩm đáng kể: 56 truyện ngắn, 5 tiểu thuyết, 12 vở kịch cùng gần 50 tiểu luận, tạp văn và tạp bút.

Tọa đàm lần này hướng tới việc nhìn lại toàn diện hành trình sáng tác nhiều biến động của ông, từ giai đoạn bùng nổ với những tác phẩm gây tranh luận, đến những chuyển dịch trong tư duy nghệ thuật và bút pháp về sau. Quan trọng hơn, sự kiện đặt ra câu hỏi về vị trí của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp trong lịch sử văn học đương đại, cũng như khả năng “sống tiếp” của tác phẩm trong bối cảnh mới, khi văn chương ngày càng có sự giao thoa với các lĩnh vực công nghiệp sáng tạo như sân khấu, điện ảnh và xuất bản.

Ba diễn giả tham gia tọa đàm đều là những gương mặt gắn bó sâu sắc với văn nghiệp Nguyễn Huy Thiệp. Nhà văn Nguyễn Việt Hà, một người bạn văn thân thiết sẽ chia sẻ những ký ức và góc nhìn cá nhân về con người cũng như hành trình sáng tác của tác giả Tướng về hưu. Trong khi đó, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, người biên soạn cuốn Đi tìm Nguyễn Huy Thiệp, sẽ tái hiện không khí tiếp nhận và tranh luận văn chương những năm 1980–1990, đồng thời đưa ra đánh giá về vị trí của Nguyễn Huy Thiệp trong dòng chảy văn học Đổi mới. Nhà phê bình Mai Anh Tuấn, người tham gia biên soạn các ấn phẩm hậu kỳ của nhà văn sẽ cung cấp góc nhìn tổng quát về di sản văn chương, cũng như những vấn đề liên quan đến việc đưa tác phẩm Nguyễn Huy Thiệp vào giảng dạy trong nhà trường hiện nay.

Điểm nhấn đáng chú ý của chuỗi hoạt động là trưng bày chuyên đề “Bản thảo, gốm và tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp”, diễn ra từ ngày 24/4 đến 3/5/2026. Đây là lần đầu tiên một trưng bày quy mô nhỏ nhưng kéo dài nhiều ngày về nhà văn được tổ chức, mang đến cơ hội hiếm có để công chúng tiếp cận trực tiếp với bút tích, bản thảo và hành trình xuất bản tác phẩm của ông trong và ngoài nước. Không gian trưng bày không chỉ giới thiệu văn bản, mà còn gợi mở chân dung một Nguyễn Huy Thiệp đa diện từ người viết đến người sáng tạo trong các lĩnh vực khác như gốm.

Sự kiện do Nhã Nam phối hợp cùng gia đình nhà văn tổ chức, cho thấy nỗ lực gìn giữ và lan tỏa di sản văn học trong đời sống đương đại. Trong bối cảnh văn hóa đọc đang có nhiều biến chuyển, việc nhìn lại một tác giả từng gây tranh luận mạnh mẽ như Nguyễn Huy Thiệp không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn góp phần khơi dậy những cuộc đối thoại cần thiết về giá trị, tự do sáng tạo và trách nhiệm xã hội của văn chương.

Tọa đàm “Nguyễn Huy Thiệp và văn nghiệp để lại” vì thế không chỉ là một sự kiện học thuật, mà còn là một điểm hẹn văn hóa, nơi độc giả, nhà nghiên cứu và những người yêu văn chương có thể cùng nhau suy ngẫm về một di sản vẫn còn nhiều điều để khám phá và tranh luận.Trở lại Chuyên mục

PV