Ngày 22/4, tại Hà Nội, doanh nhân - tác giả Phạm Hồng Điệp ra mắt hai tác phẩm "Khúc lãng du Cụ Mén" và "Cuộc phiêu du của Chép Hồng", cũng tại sự kiện, ông vinh dự đón nhận Kỷ lục Thế giới và Kỷ lục Việt Nam ghi nhận những đóng góp đáng trân trọng trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Hiện Phạm Hồng Điệp đang triển khai lộ trình chuyển ngữ tác phẩm sang nhiều ngôn ngữ nhằm đưa hình tượng đậm chất Việt đến với độc giả quốc tế, qua đó lan tỏa thông điệp về văn hóa, con người Việt Nam và tinh thần phát triển bền vững.
Tham dự buổi lễ có PGS, TS Đào Duy Quát nguyên Phó Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương; PGS, TS Trần Quốc Toản - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Ông Nguyễn Quốc Hải - Viện trưởng Viện Đào tạo, Tư vấn và Phát triển Kinh tế; TS Lê Doãn Hợp - nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Chủ tịch Hội đồng Xác lập Tổ chức Kỷ lục Việt Nam; Ông Hoàng Thái Tuấn Anh - Phó Viện trưởng Viện Kỷ lục Việt Nam, Trưởng đại diện miền Bắc Tổ chức Kỷ lục Việt Nam; Nhà sử học Dương Trung Quốc; Bà Nguyễn Thị Lan - Phó trưởng ban Chuyên môn nghiệp vụ Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật; Nhà báo Hoàng Thanh Xuân - Phó Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật cùng các văn nghệ sĩ, công chúng yêu mến thơ nhạc Phạm Hồng Điệp.
Tác giả Phạm Hồng Điệp ký tặng sách độc giả
TS Phạm Hồng Điệp - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Shinec, chủ đầu tư Khu công nghiệp (KCN) Nam Cầu Kiền (Hải Phòng) là một luật sư, doanh nhân thành đạt, nổi tiếng với việc phát triển khu công nghiệp sinh thái và mô hình kinh tế tuần hoàn. Giữa bộn bề công việc, anh đến với văn học nghệ thuật như một mối duyên. Dù nhiều lần khẳng định mình không phải nhà thơ mà chỉ là người đi dạo trên cánh đồng văn chương, anh tìm đến thơ và nhạc chủ yếu là để giải tỏa áp lực kinh doanh, thanh lọc tâm hồn và ghi lại cảm xúc những nơi mình đi qua nhưng thành quả lao động chữ nghĩa, nghệ thuật của Phạm Hồng Điệp thật đáng nể. Anh sáng tác thơ trong nhiều năm trở lại đây, có tới hàng trăm bài thơ được khoảng hơn 30 nhạc sĩ tên tuổi lựa chọn và phổ nhạc, nhận nhiều giải thưởng âm nhạc. Trong vòng 3, năm từ 2023 đến nay, Phạm Hồng Điệp đã xuất bản 4 tập thơ và thơ - nhạc: Biển gọi em về, Cánh đồng tuổi thơ, Miền đất Việt, Bản tình ca giữa vô thường... Và năm nay, anh cho ra mắt thêm hai ấn phẩm rất đặc biệt: Khúc lãng du của Cụ Mén (thơ) và Cuộc phiêu du của Chép Hồng (văn xuôi).
Tại buổi lễ, các nhà văn, nhà thơ đều đánh giá cao tác phẩm của Phạm Hồng Điệp khi tác phẩm đều là những tác phẩm đặc sắc, với những sáng tạo bất ngờ với lối viết sáng rõ, gần gũi, giúp người đọc thấy cuốn hút ngay từ những trang đầu, có thể “cầm lên là đọc”.
Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự - Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật nhận định: “Trường ca Khúc lãng du của Cụ Mén không chỉ là một tập thơ, mà như một cuốn tiểu thuyết thơ về thân phận một con người… với khát vọng lớn về sự phát triển của mỗi làng quê trên dải đất hình chữ S. Dù có 100 bài thơ với nhiều tên khác nhau, nhưng tất cả đều tập trung kể về một người nông dân rất đặc biệt - Cụ Mén. Một lão nông tri điền gắn bó mật thiết với làng quê nhưng luôn khát khao vươn ra khỏi lũy tre làng. Cụ đã đi khắp các vùng núi phía Bắc, vượt Trường Sơn vào Tây Nguyên, dạy bà con làm nương rẫy, bài trừ hủ tục và thổi hồn văn minh miền xuôi lên miền ngược. Có lẽ trong lịch sử văn học hiện đại Việt Nam, chưa có trường ca nào viết về một hình mẫu người nông dân mang nhiều ý nghĩa như thế.
Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự - Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật phát biểu tại buổi lễ
Ông nhấn mạnh điểm đáng chú ý ở Khúc lãng du của Cụ Mén là cách tác phẩm dung hòa giữa chất dân gian và hơi thở hiện đại. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, gần gũi với đời sống nông thôn, nhưng ẩn chứa những suy tư mang tính triết lý về lao động, cộng đồng và sự phát triển bền vững. Đây cũng là yếu tố giúp tác phẩm, dù có dung lượng lớn, vẫn có khả năng tiếp cận độc giả rộng rãi nếu được truyền thông phù hợp trong môi trường số.
Về tác phẩm Cuộc phiêu du của Chép Hồng, nhà văn, nhà báo Hoàng Dự cho rằng đây là một tác phẩm các cháu thiếu nhi và cả người lớn đều sẽ rất thích. Nhân vật Chép Hồng trong tác phẩm thông qua mối quan hệ với các loài cá, tôm, cua, ốc... ở đầm lầy, đã vượt lên những áp lực và sự hủy diệt của môi trường hiện đại để khẳng định giá trị bản thân.
Nhà lý luận phê bình văn học Bùi Việt Thắng đánh giá: “Cuộc phiêu du của Chép Hồng là một tác phẩm tiêu biểu của dòng ‘văn học xanh’, nơi tinh thần cộng sinh, hiện sinh và thuận thiên được thể hiện qua một thế giới thủy sinh giàu sức gợi và hình tượng Chép Hồng mang nhiều tầng ý nghĩa: đó là hành trình đi tìm sự sống và chân lý… nơi một thế hệ trẻ thông minh, dấn thân và sáng tạo sẵn sàng bước ra chinh phục thế giới mới”.
Cuộc phiêu du của Chép Hồng dù được viết dưới hình thức đồng thoại dành cho thiếu nhi, tác phẩm lại mang giá trị phổ quát, có thể chạm tới mọi lứa tuổi nhờ chiều sâu triết lý về con người, xã hội và tự nhiên.
Ông Nguyễn Quốc Hải - Viện trưởng Viện Đào tạo, Tư vấn và Phát triển Kinh tế khẳng định điểm đặc biệt của tác phẩm Phạm Hồng Điệp không chỉ nằm ở hình thức kể chuyện mà còn ở chiều sâu tri thức đồng thời còn gợi mở một tầng ý nghĩa sâu hơn về đời sống. Đặc biệt, tác phẩm thể hiện rõ tình yêu đối với thiên nhiên và ý thức về bảo vệ môi trường. Ông cũng cho rằng, sau những tác phẩm kinh điển của văn học Việt Nam như Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài, không dễ để có thêm những tác phẩm đồng thoại tạo được dấu ấn riêng. Tuy nhiên, Cuộc phiêu du của Chép Hồng đã bước đầu cho thấy nỗ lực làm mới thể loại, khi kết hợp giữa yếu tố kể chuyện, tri thức khoa học và thông điệp xã hội.
Qua tác phẩm của Phạm Hồng Điệp, thấy được những hình tượng biểu trưng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của con người Việt Nam - từ những điều bình dị, nhỏ bé nhất có thể vươn mình trở nên phi thường.
Việc liên tục xuất bản nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật cho thấy một năng lượng sáng tạo đáng nể. Tuy nhiên, điều đáng bàn không chỉ nằm ở số lượng, mà ở cách những trải nghiệm thực tiễn từ khi còn là một cậu bé ở vùng nông thôn từng làm nhiều công việc đồng áng đến chiến sĩ biên phòng - từ quản trị doanh nghiệp, phát triển khu công nghiệp sinh thái đến tiếp xúc với nhiều vùng miền - được “chưng cất” thành chất liệu văn học.
Tại sự kiện, Tổ chức Kỷ lục đã chính thức công bố và trao chứng nhận Kỷ lục Thế giới cho tập trường ca Khúc lãng du Cụ Mén - tác phẩm về hình tượng người nông dân Việt Nam được sáng tác bằng nhiều thể thơ khác nhau, bao gồm lục bát, thất bát, tứ bát, tự do. Thông qua nhân vật Cụ Mén, trường ca đã khắc hoạ hành trình cả đời cống hiến và giữ gìn các giá trị truyền thống của người nông dân Việt Nam, qua đó tôn vinh tinh thần lao động, các giá trị nhân văn và mối liên kết sâu sắc giữa các cá nhân, quê hương, dân tộc và di sản văn hoá.
Tác giả Phạm Hồng Điệp cũng đồng thời được trao Kỷ lục Việt Nam khi là doanh nhân sáng tác tập trường ca Khúc lãng du Cụ Mén - tác phẩm về hình tượng người nông dân Việt Nam có số lượng bài thơ nhiều nhất (gồm 100 bài thơ, tương đương 5.040 câu thơ).
Luật gia, doanh nhân Phạm Hồng Điệp nhận Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Thế giới
Đây là lần thứ hai Phạm Hồng Điệp đón nhận kỷ lục, trước đó, vào năm 2024, anh đã 2 kỷ lục về sáng tác thơ, nhạc của Việt Nam và thế giới.
Dù không tự nhận mình là tác giả chuyên nghiệp, doanh nhân Phạm Hồng Điệp lại khiến nhiều người nể phục bởi một "kỷ luật thép" trong sáng tác. Chia sẻ tại buổi lễ ra mắt các tác phẩm, tác giả Phạm Hồng Điệp cho biết anh coi việc viết lách là một quá trình lao động nghiêm túc thay vì chỉ đợi chờ cảm hứng. Anh thường xuyên tận dụng những "khoảng thời gian chết" trên các chuyến bay dài để miệt mài bên trang bản thảo, thậm chí bài thơ thứ 100 - mảnh ghép cuối cùng của tập trường ca về Cụ Mén - đã được anh hoàn thiện ngay trong một chuyến bay kéo dài 8 tiếng từ nước ngoài về Việt Nam. Với anh, mỗi tác phẩm đều phải gắn liền với một thời hạn (deadline) tuyệt đối; nếu tập trường ca Khúc lãng du của Cụ Mén được ấn định phải xong trước tháng 10/2023 thì với Cuộc phiêu du của Chép Hồng, ông tự đặt kỷ luật phải hoàn tất trước ngày 21 tháng Chạp để kịp cho hình tượng "Chép" về chầu trời đúng dịp Tết ông Công ông Táo.
Tác giả Phạm Hồng Điệp chia sẻ về hành trình sáng tác và những dự định lan tỏa thông điệp văn hóa Việt tại buổi lễ
Bên cạnh đó, Phạm Hồng Điệp còn mang trong mình khát vọng cháy bỏng là đưa văn hóa và con người Việt Nam vươn tầm quốc tế. Không chỉ dừng lại ở các kỷ lục trong nước, ông đang ráo riết thực hiện lộ trình chuyển ngữ các tác phẩm của mình sang 5 thứ tiếng: Anh, Trung, Nga, Nhật và Pháp. Ông kỳ vọng rằng, thông qua những hình tượng đậm chất Việt như Cụ Mén hay Chép Hồng, bạn bè thế giới sẽ thấy được một Việt Nam đầy sức hút với tinh thần kinh tế xanh và sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Theo dự kiến, các tác phẩm này sẽ sớm được trưng bày tại Hội thảo Sáng kiến ở Nga vào tháng 10 tới, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình lan tỏa thông điệp văn hóa Việt ra biển lớn.
Nguyễn Chi