Chính phủ định hướng bố trí khoảng 0,1% GDP mỗi năm cho công tác nhân tài trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các địa phương tự chủ ngân sách được quyết định mức chi cao hơn.
Ảnh minh họa tạo bởi AI
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Nghị quyết số 336/NQ-CP ngày 23/10, ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 105-KL/TW về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho công tác nhân tài. Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan triển khai nhiệm vụ này.
Theo chương trình, ngân sách nhà nước dành cho công tác nhân tài được bố trí đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm, nằm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các địa phương tự chủ ngân sách được quyết định mức chi cao hơn.
Kinh phí thực hiện nghị quyết phải được bảo đảm theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách hằng năm.
Bên cạnh nguồn lực công, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện chính sách tài chính nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia phát hiện, tiến cử, thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài. Doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư, đồng tài trợ cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và công nghệ mới.
Phương thức phân bổ và sử dụng nguồn lực cũng được định hướng đổi mới. Các bộ, cơ quan và địa phương thực hiện theo hướng đặt hàng, giao nhiệm vụ, khoán chi, tài trợ dựa trên nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả. Quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và hậu kiểm.
Xây dựng cơ chế đặc biệt, hoàn thiện chính sách đãi ngộ nhân tài
Cùng với cơ chế tài chính, Bộ Nội vụ được giao chủ trì xây dựng, trình Chính phủ hồ sơ nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc biệt về công tác nhân tài.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng Khung tiêu chí quốc gia về nhân tài theo hướng mở, linh hoạt, gồm các tiêu chí chung và tiêu chí đặc thù theo từng nhóm đối tượng, ngành, lĩnh vực và loại nhiệm vụ.
Bộ Nội vụ đồng thời rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các quy định về thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong hệ thống chính trị, trong đó có Nghị định số 179/2024/NĐ-CP, nhằm bảo đảm thống nhất với cơ chế, chính sách đặc biệt được cấp có thẩm quyền quyết định.
Chương trình hành động cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu hoàn thiện chính sách về tiền lương, nhà ở, đất đai, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong công tác nhân tài. Các địa bàn miền núi, biên giới và hải đảo được xác định là những khu vực cần ưu tiên.
Đối với hoạt động đổi mới, sáng tạo, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro, đánh giá và bảo vệ người thực hiện nhiệm vụ vì lợi ích chung. Việc đánh giá phải phân biệt rõ rủi ro khách quan với hành vi vi phạm pháp luật, gian lận, vụ lợi hoặc cố ý làm trái.
Kết quả thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài sẽ là một trong những căn cứ đánh giá trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và người đứng đầu.
Tuyển chọn dựa trên năng lực, sản phẩm và đóng góp thực tế
Để chính sách đi vào thực tiễn, các bộ, cơ quan và địa phương phải xác định nhu cầu, số lượng và cơ cấu nhân tài cần thu hút. Trên cơ sở đó, từng đơn vị xây dựng kế hoạch tuyển chọn, bố trí, sử dụng và phát triển nhân tài phù hợp với nhiệm vụ, thẩm quyền và nguồn lực được giao.
Quá trình phát hiện, giới thiệu, tiến cử và tuyển chọn phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên phẩm chất, năng lực, sản phẩm, kết quả và đóng góp thực tế của từng người.
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng chương trình “Nhân tài dẫn dắt nhân tài”, triển khai chế độ cố vấn, hướng dẫn và trao đổi giữa các chuyên gia đầu ngành với nhân tài trẻ. Chương trình đồng thời ưu tiên phát hiện, đào tạo sớm học sinh, sinh viên tài năng trong các lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược.
Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng cơ chế lựa chọn, cử các nhà khoa học xuất sắc và tài năng trẻ tham gia đào tạo, nghiên cứu tại các đại học, viện nghiên cứu và tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Kết quả đào tạo, nghiên cứu phải gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và yêu cầu phát triển đội ngũ nhân lực trong nước.
Hoàng Toàn