Chuỗi hoạt động chuyên đề "Chủ tịch Hồ Chí Minh – Tổng Tư lệnh Fidel Castro: Nghĩa tình son sắt đặc biệt"

Bà Lê Thị Phượng, Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tiếp nhận bức tranh Tổng Tư lệnh Fidel Castro từ Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ VHTTDL. 

Việc tổ chức chuỗi hoạt động nhằm tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng Tư lệnh Fidel Castro đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của hai nước Việt Nam và Cuba; đồng thời khẳng định, lan tỏa giá trị của mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Cuba, tài sản vô giá được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặt nền móng cho mối quan hệ hữu nghị thủy chung, trong sáng giữa Việt Nam và Cuba. Ngay từ những năm đầu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Cuba, Người đã dành sự quan tâm, động viên và tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng Cuba. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định tình cảm gắn bó giữa hai dân tộc: "Việt Nam và Cuba tuy cách xa nhau nửa vòng trái đất nhưng lòng dạ nhân dân hai nước chúng ta gần gũi nhau như anh em một nhà." Lời khẳng định ấy đã trở thành nền tảng tinh thần, định hướng cho sự phát triển bền chặt của quan hệ Việt Nam – Cuba suốt nhiều thập kỷ.

Tiếp nối tư tưởng và tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Tư lệnh Fidel Castro đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tình đoàn kết quốc tế trong sáng, thủy chung. Trong những năm tháng nhân dân Việt Nam tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Cuba luôn dành cho Việt Nam sự ủng hộ mạnh mẽ. Câu nói bất hủ của Fidel Castro: "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình" đã trở thành biểu tượng của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa hai dân tộc, thể hiện sự đồng hành, sẻ chia sâu sắc trong những thời khắc cam go nhất của lịch sử.

Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước hai nước, mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam – Cuba tiếp tục được kế thừa, củng cố và phát triển trên nhiều lĩnh vực, trở thành hình mẫu trong quan hệ quốc tế, là tài sản tinh thần quý báu của hai dân tộc. Đúng như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định trong cuộc hội đàm với Bí thư Thứ nhất, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez, ngày 01/9/2025: “Đoàn kết, ủng hộ Cuba là lương tâm và trách nhiệm của những người cộng sản và toàn thể nhân dân Việt Nam!”. 

Khu Di tích Phủ Chủ tịch, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc trong 15 năm cuối đời, không chỉ là di sản lịch sử - văn hóa vô giá của dân tộc mà còn giữ vị trí đặc biệt trong chiến lược đối ngoại văn hóa của Đảng và Nhà nước. Nhà sàn bên Ao cá Bác Hồ đã trở thành một biểu tượng của quốc gia, dân tộc. Trong dòng chảy đối ngoại hiện đại của kỷ nguyên vươn mình hội nhập quốc tế, Khu Di tích Phủ Chủ tịch tiếp tục khẳng định vị thế là Trung tâm đoàn kết quốc tế, nơi trực tiếp tuyên truyền, lan tỏa đến đồng bào, kiều bào, bạn bè thế giới những giá trị cốt lõi, sâu sắc về tư tưởng hòa bình hữu nghị, đoàn kết quốc tế của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất.

Thông qua công tác bảo tồn và phát huy giá trị, nơi đây đã trở thành không gian đối ngoại đặc biệt – nơi các Nguyên thủ quốc gia, chính khách quốc tế và du khách không chỉ tìm hiểu về lịch sử mà còn cảm nhận sâu sắc chiều sâu văn hóa, sự chân thành và tình cảm đoàn kết quốc tế thủy chung, nghĩa tình của đất nước, con người Việt Nam mà Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đẹp nhất. Với vị thế là Di tích quốc gia đặc biệt, Khu Di tích Phủ Chủ tịch đã và đang góp phần tích cực thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm về đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới.

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch hiện lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt gắn với tình hữu nghị Việt Nam – Cuba. Nơi đây vẫn còn nguyên vẹn không gian Chủ tịch Hồ Chí Minh thân mật đón tiếp các đoàn đại biểu lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân Cuba như những người anh em trong một gia đình; đồng thời bảo tồn nhiều hiện vật quý như chiếc bàn tròn, khay đồng đựng ghim, khay đựng bút hình tàu Granma… Những hiện vật ấy là minh chứng sinh động cho tình cảm thủy chung, son sắt mà Đảng, Nhà nước và nhân dân Cuba dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như nhân dân Việt Nam. Ngày nay, Khu Di tích Phủ Chủ tịch tiếp tục là địa chỉ đỏ trong công tác đối ngoại văn hóa, góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế, trong đó có mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Cuba.

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Tổng tư lệnh Fidel Castro (13/8/1926 - 13/8/2026) và 66 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba (2/12/1960 - 2/12/2026), ngày 04/8/2026, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch phối hợp với Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động chuyên đề gồm bốn nội dung chính:

1. Trưng bày tư liệu ảnh: “Chủ tịch Hồ Chí Minh – Tổng tư lệnh Fidel Castro chung một niềm tin, son sắt tình hữu nghị”

Trưng bày giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước 100 ảnh tư liệu quý khắc họa cuộc đời, sự nghiệp cùng những cống hiến của hai lãnh tụ; tái hiện chặng đường lịch sử sắt son của hai dân tộc; đồng thời khẳng định các thành tựu hợp tác giữa hai nước. Trưng bày gồm 04 phần:

      Phần I: Chung một lý tưởng cách mạng

      Phần II: Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tổng tư lệnh Fidel Castro: Son sắt tình hữu nghị

      Phần III: Phát huy di sản Hồ Chí Minh – Fidel Castro

      Phần IV: Khu Di tích Phủ Chủ tịch - nơi hội tụ, lan tỏa tình hữu nghị Việt Nam – Cuba

Trưng bày tư liệu ảnh là thông điệp sâu sắc khẳng định giá trị lịch sử và ý nghĩa thời đại của di sản Hồ Chí Minh - Fidel Castro; bồi đắp và truyền lửa tinh thần đoàn kết quốc tế cho thế hệ mai sau; cùng hướng tới hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

2. Trưng bày chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Cuba”

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đảng, Nhà nước và nhân dân Cuba là biểu tượng của tình đoàn kết quốc tế trong sáng và thủy chung. Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Cuba năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành sự quan tâm đặc biệt tới đất nước Cuba. Thông qua các bức thư, điện mừng, điện cảm ơn cùng những cuộc gặp gỡ với các đồng chí lãnh đạo, nhà ngoại giao, nhà báo, đoàn làm phim và các đoàn đại biểu Cuba sang thăm Việt Nam, Người không chỉ bày tỏ tình cảm sâu sắc đối với nhân dân Cuba mà còn khẳng định sự đoàn kết giữa hai dân tộc trong cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc, hòa bình và tiến bộ xã hội.

Tình cảm ấy được vun đắp bằng những hành động cụ thể và những kỷ vật đầy ý nghĩa như: Chiếc bàn tròn do Tổng tư lệnh Fidel Castro tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1964; Khay đá hình thuyền Grama do Tổng thống Osvaldo Dorticós Torrado gửi tặng Người năm 1967; Chiếc khay đựng ghim bằng đồng của nữ nhà báo Cuba Marta Rojas tặng năm 1969 hay cuốn Tạp chí Cuba với lời đề tặng nhân dân Việt Nam anh hùng... đều được Chủ tịch Hồ Chí Minh trân trọng gìn giữ và đặt tại nơi ở và làm việc của Người trong Khu Phủ Chủ tịch. Những hiện vật bình dị ấy là vật chứng minh chứng cho tình cảm gắn bó giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đảng, Nhà nước và nhân dân Cuba. 

Các tư liệu, hiện vật trưng bày góp phần làm sáng tỏ tình cảm đặc biệt mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho đất nước Cuba, đồng thời khẳng định nền tảng lịch sử bền chặt của mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết giữa Việt Nam và Cuba. Đây cũng là dịp để tôn vinh những giá trị cao đẹp của tình đoàn kết quốc tế, tiếp tục vun đắp và phát huy quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc trong thời đại mới.

3. Lễ tiếp nhận tư liệu do Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam trao tặng 

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch trang trọng tổ chức Lễ tiếp nhận 2 bộ phim và ảnh tư liệu do Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam trao tặng. Đây là sự kiện góp phần làm phong phú thêm kho tàng tài liệu lưu trữ về tình hữu nghị giữa hai dân tộc.

Khối ảnh tư liệu tiếp nhận đợt này tập trung vào 03 nhóm nội dung lớn:

(1) Ảnh tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh với Cuba: Những khoảnh khắc lịch sử ghi lại tình cảm trân trọng, sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho các đoàn đại biểu, nhà báo, chuyên gia và nhân dân Cuba .

(2) Ảnh tư liệu về Lãnh tụ cách mạng Fidel Castro: Bộ ảnh phác họa chân thực chân dung, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng kiên cường của Tổng tư lệnh Fidel Castro người bạn lớn, người đồng chí thân thiết của nhân dân Việt Nam, biểu tượng kiên cường của tinh thần độc lập và tự do.

(3) Ảnh tư liệu về 3 lần Lãnh tụ cách mạng Fidel Castro thăm Việt Nam (1973, 1995, 2003), trong đó, có những bức ảnh vô giá ghi lại dấu ấn lịch sử, đặc biệt là chuyến thăm vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973. Trong khi chiến sự ở Quảng Trị còn khốc liệt thì Tổng tư lệnh Fidel Castro là vị nguyên thủ quốc gia nước ngoài đầu tiên và duy nhất trên thế giới bất chấp hiểm nguy đến tận tuyến đầu đạn bom để cổ vũ tinh thần nhân dân Việt Nam.

Việc tiếp nhận khối tài liệu này không chỉ bổ sung nguồn tư liệu gốc quý báu cho Khu Di tích Phủ Chủ tịch trong công tác sưu tầm, nghiên cứu mà còn thể hiện tình cảm tin cậy, sự hợp tác chặt chẽ giữa Đại sứ quán Cuba và Khu Di tích Phủ Chủ tịch trong việc gìn giữ và lan tỏa di sản của hai Lãnh tụ.

4. Giới thiệu các ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng tư lệnh Fidel Castro

Cuối cùng, trong nội dung chuỗi hoạt động, nhiều ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ Fidel Castro và mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Cuba được lựa chọn giới thiệu với đông đảo công chúng. Các cuốn sách, công trình nghiên cứu và tư liệu này đã tái hiện sinh động cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, tư tưởng và những cống hiến to lớn của hai vị lãnh tụ đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở mỗi nước.

Các ấn phẩm đồng thời làm nổi bật vai trò đặt nền móng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lãnh tụ Fidel Castro trong việc xây dựng mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị thủy chung, trong sáng giữa Việt Nam và Cuba. Qua những trang sách, hình ảnh và tư liệu lịch sử, công chúng có dịp nhìn lại những dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước, đồng thời cảm nhận sâu sắc sự tương đồng về lý tưởng cách mạng, khát vọng độc lập, tự do và tinh thần quốc tế trong sáng mà hai vị lãnh tụ đã cùng vun đắp, tạo nên nền tảng bền chặt cho tình đoàn kết giữa hai dân tộc.

Chuỗi hoạt động “Chủ tịch Hồ Chí Minh-Tổng tư lệnh Fidel Castro: Nghĩa tình son sắt đặc biệt” có ý nghĩa thiết thực trong việc tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lãnh tụ Fidel Castro đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội; đồng thời lan tỏa những giá trị tốt đẹp về tình đoàn kết quốc tế, tình hữu nghị thủy chung giữa hai dân tộc Việt Nam và Cuba.

Thông qua các hoạt động trưng bày, trao tặng tư liệu, chuỗi sự kiện góp phần khẳng định ý nghĩa lịch sử, giá trị thời đại và sức sống bền vững của mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam – Cuba; bồi đắp nhận thức, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong việc gìn giữ và phát huy di sản quý báu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lãnh tụ Fidel Castro cùng các thế hệ lãnh đạo, nhân dân hai nước đã dày công vun đắp.

Đồng thời, chuỗi hoạt động tiếp tục khẳng định quyết tâm của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Cuba trong việc không ngừng củng cố, phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống, mở rộng hợp tác toàn diện, đưa quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững, vì lợi ích của nhân dân hai nước, góp phần tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.