Nghiên cứu trên hơn 82.000 trẻ em cho thấy trẻ bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu có giấc ngủ ngon hơn khi tròn 1 tuổi.
Mặc dù theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ nên được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời nhờ nhiều lợi ích như tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng và hỗ trợ sự phát triển lâu dài. Tuy nhiên, nhiều bậc phụ huynh vẫn lựa chọn bổ sung hoặc thay thế bằng sữa công thức vì lo ngại sữa mẹ tiêu hóa nhanh, trẻ bú mẹ sẽ ngủ ít hoặc thường xuyên thức giấc hơn.
Trái với quan niệm phổ biến này, một nghiên cứu quy mô lớn tại Nhật Bản mới đây đã cho thấy trẻ được bú sữa mẹ trong những tháng đầu đời lại có nguy cơ thiếu ngủ thấp hơn đáng kể khi lên một tuổi.
Theo kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí European Journal of Clinical Nutrition, nghiên cứu sinh tiến sĩ Yuri Nakagawa (Đại học Toyama, Nhật Bản) và các cộng sự đã dựa trên dữ liệu của 82.918 cặp mẹ con từ Nghiên cứu Môi trường và Trẻ em Nhật Bản (JECS), một trong những nghiên cứu theo dõi trẻ em lớn nhất thế giới.
Các bà mẹ tham gia nghiên cứu được khảo sát về phương pháp nuôi con trong 6 tháng đầu sau sinh. Dựa trên câu trả lời, trẻ được chia thành bốn nhóm gồm: nuôi hoàn toàn bằng sữa công thức; bú mẹ dưới 6 tháng; bú mẹ đủ 6 tháng kết hợp sữa công thức; và bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
Khi trẻ tròn một tuổi, bậc phụ huynh tiếp tục cung cấp thông tin về thời gian ngủ của con. Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia Hoa Kỳ, trẻ ngủ dưới 11 giờ mỗi ngày được xếp vào nhóm thiếu ngủ.
Kết quả cho thấy, tất cả các nhóm được bú sữa mẹ đều có tỷ lệ thiếu ngủ thấp hơn so với nhóm chỉ dùng sữa công thức.
Cụ thể, tỷ lệ thiếu ngủ ở trẻ chỉ bú sữa công thức là 12,2%. Con số này giảm xuống 10,2% ở nhóm bú mẹ dưới 6 tháng, 9,7% ở nhóm bú mẹ kết hợp sữa công thức trong suốt 6 tháng và thấp nhất là 8,8% ở nhóm được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu.
Sau khi loại trừ ảnh hưởng của nhiều yếu tố như đặc điểm của mẹ, trẻ và môi trường sống, các nhà khoa học xác định rằng trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu có nguy cơ ngủ không đủ giấc khi một tuổi thấp hơn 23% so với trẻ chỉ bú sữa công thức. Đồng thời, thời gian bú mẹ càng dài thì nguy cơ thiếu ngủ càng giảm.
"Nhiều người vẫn tin rằng trẻ bú mẹ ngủ ít hơn vì sữa mẹ được tiêu hóa nhanh. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy điều ngược lại và hy vọng sẽ giúp các bậc cha mẹ yên tâm hơn khi lựa chọn nuôi con bằng sữa mẹ", bà Yuri Nakagawa cho biết.
Theo các nhà nghiên cứu, lợi ích này có thể đến từ chính thành phần đặc biệt của sữa mẹ. Không giống sữa công thức có thành phần khá ổn định, sữa mẹ thay đổi theo nhu cầu phát triển của trẻ và theo thời điểm trong ngày.
Điều đáng chú ý là vào ban đêm, sữa mẹ chứa nhiều melatonin, một hormone giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Vì trẻ sơ sinh chưa tự sản xuất được nhiều melatonin, lượng hormone nhận từ sữa mẹ có thể góp phần hình thành nhịp sinh học và chu kỳ ngủ khỏe mạnh.
Ngoài ra, sữa mẹ còn giàu tryptophan, một axit amin tham gia quá trình tạo melatonin. Nồng độ tryptophan trong sữa mẹ cũng được ghi nhận tăng cao vào ban đêm, giúp hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên của trẻ.
Các nhà khoa học cũng cho rằng hệ vi sinh vật đường ruột có thể đóng vai trò quan trọng. Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy mối liên hệ giữa hệ vi khuẩn đường ruột và não bộ thông qua "trục ruột - não". Việc bú mẹ giúp hình thành hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn, từ đó có thể tác động tích cực đến sự phát triển của nhịp ngủ và chất lượng giấc ngủ ở trẻ nhỏ.
Kết quả nghiên cứu đã góp phần củng cố khuyến nghị của WHO về việc nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời, đồng thời xóa bỏ quan niệm lâu nay rằng bú mẹ khiến trẻ ngủ ít hơn so với bú sữa công thức.
Minh Nguyễn (theo Nature)