Ông Hồ Ngọc Hoàng (65 tuổi, trú thôn 1 Quỳnh Hoa, xã Quỳnh Sơn, tỉnh Nghệ An) được người dân biết đến là một trong những người tiên phong trong mô hình nuôi huơu ở địa phương. Năm 1993, khi nghề nuôi hươu ở địa phương còn khá mới mẻ, cả làng chỉ lác đác vài hộ mạnh dạn đầu tư. Thời điểm đó, giá hươu giống rất cao. Một con hươu đực có giá tới 52 triệu đồng, hươu cái khoảng 10 triệu đồng. Đây là khoản tiền cực lớn vào thời điểm bấy giờ, đủ để nhiều gia đình xây dựng nhà cửa, tích góp tài sản.
Hiện trang trại ông Hoàng nuôi 20 con huơu, trong đó có 12 con huơu đực lấy nhung và 8 huơu cái sinh sản.
Nhận thấy hươu là vật nuôi phù hợp với điều kiện nông thôn, không đòi hỏi lao động nặng nhọc như nhiều loại vật nuôi khác lại mang về giá trị kinh tế cao từ việc bán nhung hươu và con giống, ông Hoàng quyết định đánh cược với cơ hội làm giàu. Ông dành toàn bộ số vốn tích góp, vay mượn thêm để đầu tư hơn 100 triệu đồng mua 2 con hươu đực và một con hươu cái về khởi nghiệp.
"Khi ấy nhiều người bảo tôi liều, bởi số tiền bỏ ra quá lớn. Nhưng tôi tin nếu chăm sóc tốt thì hươu sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài", ông Hoàng nhớ lại.
Ông Hoàng chủ động nguồn thức ăn cho huơu từ trồng ngô, cỏ, rau xanh.
Những năm đầu, mọi kinh nghiệm đều phải tự học hỏi từ những người nuôi trước và tích lũy qua thực tế. Nhờ chịu khó tìm tòi, đàn hươu phát triển khỏe mạnh, bắt đầu cho thu hoạch nhung và sinh sản đều đặn. Thấy hiệu quả rõ rệt, ông tiếp tục giữ lại hươu con để nhân giống, mở rộng mô hình.
Đàn hươu của gia đình cứ thế tăng lên theo từng năm. Đến năm 2017, quy mô đã đạt 22 con, vừa khai thác nhung vừa bán hươu giống. Thời điểm phát triển mạnh nhất, gia đình duy trì tổng đàn khoảng 25 con.
Hiện trang trại của ông Hoàng có 20 con hươu, trong đó 12 con hươu đực chuyên lấy nhung và 8 con hươu cái phục vụ sinh sản. Trung bình mỗi năm, một con hươu đực cho cắt nhung 2 lần, trọng lượng nhung từ 0,8g - 1kg là thu hoạch, có nhiều con đạt tới 1,4kg. Giá thị trường hiện nay hơn 11 triệu đồng/kg nhung.
Một trong những con huơu đang kỳ thu hoạch nhung của gia đình ông Hoàng. Giá nhung hiện tại khoảng 11 triệu đồng/kg.
Ngoài nhung, hươu giống cũng mang lại giá trị kinh tế cao. Huơu con sau khoảng 3 tháng nuôi là đủ điều kiện xuất bán. Hiện giá hươu đực giống từ 35 - 40 triệu đồng/ con, hươu cái giống từ 16 - 18 triệu đồng/ con.
Nhờ uy tín nhiều năm, khách hàng từ nhiều địa phương tìm đến đặt mua nên gia đình ông Hoàng gần như không lo đầu ra. Có thời điểm không có giống để bán, khách hàng phải đặt cọc trước nhiều tháng.
Mỗi năm, nguồn thu chính đến từ bán nhung hươu và hươu giống, mang lại cho gia đình ông Hoàng lợi nhuận ổn định khoảng 300 triệu đồng sau khi đã trừ các khoản chi phí.
Theo ông Hoàng, một trong những ưu điểm lớn nhất của nghề nuôi hươu là vật nuôi khỏe mạnh, ít dịch bệnh và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc.
"Hươu rất dễ nuôi, chủ yếu ăn cỏ, lá cây, cây ngô và các loại rau xanh. Chỉ những con đang ra nhung mới bổ sung thêm ngô hạt ngâm nước qua đêm cho mềm rồi rửa sạch để tăng dinh dưỡng", ông Hoàng chia sẻ.
Ông Hoàng đã có 33 năm gắn bó với nghề nuôi huơu.
Điểm đặc biệt trong mô hình của ông Hoàng là chủ động gần như hoàn toàn nguồn thức ăn cho đàn hươu. Gia đình quy hoạch hơn 1ha đất để trồng ngô, lạc, cỏ, chuối, rau muống và nhiều loại cây thức ăn khác. Mỗi mùa lại bố trí cây trồng phù hợp nhằm bảo đảm quanh năm luôn có nguồn thức ăn tươi.
Gia đình còn tận dụng phân hươu để bón lại cho cây trồng, tạo thành vòng tuần hoàn khép kín, vừa tiết kiệm chi phí sản xuất vừa cải tạo đất.
"Thức ăn hầu như không phải mua ngoài vì nhà trồng được quanh năm. Mùa nào thức ăn ấy. Nhờ vậy chi phí chăn nuôi giảm rất nhiều", ông Hoàng cho biết.
Nhờ nuôi huơu, kinh tế gia đình ông Hoàng ngày càng khấm khá, là một trong những hộ khá giả của địa phương.
Theo kinh nghiệm của ông Hoàng, người nuôi chỉ cần chú trọng vệ sinh chuồng trại, bảo đảm nguồn thức ăn sạch và theo dõi quá trình sinh trưởng của đàn hươu thì vật nuôi sẽ phát triển tốt, ít phát sinh dịch bệnh. Chính sự nhàn hơn so với nhiều mô hình chăn nuôi khác đã giúp hai vợ chồng ông dù tuổi cao vẫn có thể tự chăm sóc toàn bộ đàn hươu mà không phải thuê thêm nhân công.
Từ vài con hươu ban đầu được mua bằng cả gia sản, đến nay ông Hồ Ngọc Hoàng đã có hơn 33 năm gắn bó với nghề. Mô hình của ông là minh chứng cho việc mạnh dạn đầu tư đúng hướng, kiên trì tích lũy kinh nghiệm và phát triển theo hướng chủ động nguồn thức ăn có thể mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài. Giúp gia đình ông Hoàng xây dựng được kinh tế vững vàng và trở thành một trong những hộ khá giả tại địa phương./.
Nhã Hoàng