Các quốc gia ASEAN cùng Nhật Bản đang đẩy mạnh các giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách giới trong lĩnh vực thể thao. Sau giai đoạn xây dựng chính sách, năm 2026 sẽ tập trung vào triển khai thực tế và nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá.
Ngày 4/6, phiên họp trực tuyến Dự án Bình đẳng giới trong Thể thao ASEAN + Nhật Bản đã diễn ra với sự tham gia của đại diện Ban Thư ký ASEAN, cơ quan quản lý thể thao các quốc gia thành viên cùng các chuyên gia đến từ Nhật Bản.
Đồng chủ trì phiên họp có bà Aya Noguchi, Phó Giám đốc kiêm giảng viên Đại học Seijo, và bà Yuko Takada, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế về Thể thao và Bình đẳng giới (SGE). Cuộc họp tập trung đánh giá toàn diện kết quả triển khai trong năm tài chính 2025 và thảo luận kế hoạch công tác năm 2026.
Các đại biểu nhận định dự án đã đạt những bước tiến đáng kể kể từ khi được khởi động vào năm 2023. Nếu giai đoạn đầu tập trung xây dựng nhận thức, xác định các vấn đề ưu tiên và khung khái niệm cơ bản về bình đẳng giới trong thể thao thì năm 2024 hướng đến hoàn thiện hệ thống chỉ số và cơ chế giám sát. Đến năm tài chính 2025, trọng tâm đã chuyển sang hỗ trợ các quốc gia xây dựng và hoàn thiện chính sách.
Nhiều hoạt động quy mô khu vực đã được triển khai trong năm qua. Trong đó, hội thảo chính sách tổ chức tại Siem Reap (Campuchia) được đánh giá là diễn đàn quan trọng giúp nâng cao năng lực cho các nhà hoạch định chính sách. Song song với đó, các hoạt động làm việc trực tiếp với đầu mối thể thao của từng quốc gia đã góp phần đưa các cam kết khu vực vào quá trình xây dựng chính sách trong nước.
Đáng chú ý, các nghiên cứu thực địa tại Thái Lan, Lào và Singapore đã cung cấp những dữ liệu thực tiễn quan trọng, hỗ trợ các quốc gia xây dựng hệ thống văn bản pháp lý trung và dài hạn có lồng ghép yếu tố giới. Những kết quả này tạo nền tảng để các nước từng bước đưa bình đẳng giới trở thành một nội dung xuyên suốt trong quản lý và phát triển thể thao.
Đại diện Trung tâm SGE đánh giá cao những nỗ lực của các nước thành viên trong việc xác định các ưu tiên chính sách, hoàn thiện ngôn ngữ dự thảo văn bản và xây dựng bộ chỉ số giới chung của ASEAN. Bên cạnh đó, nhận thức và năng lực về giám sát, đánh giá cũng được cải thiện rõ rệt, giúp các quốc gia xác định chính xác hơn mức độ sẵn sàng triển khai các chính sách phù hợp với điều kiện thực tế.
Tuy nhiên, phiên họp cũng chỉ ra nhiều thách thức cần tiếp tục tháo gỡ. Sự khác biệt trong quy trình xây dựng và phê duyệt văn bản pháp quy giữa các quốc gia đang ảnh hưởng đến tiến độ triển khai chung. Nguồn lực tài chính và nhân sự dành riêng cho công tác bình đẳng giới trong thể thao vẫn còn hạn chế ở nhiều nước. Trong khi đó, việc thu thập dữ liệu chuyên sâu và duy trì hệ thống dữ liệu bền vững tiếp tục là bài toán khó đối với không ít nền thể thao trong khu vực.
Trên cơ sở đó, các bên thống nhất định hướng trọng tâm của năm tài chính 2026 là hỗ trợ các quốc gia chuyển mạnh từ giai đoạn xây dựng chính sách sang thực thi và thể chế hóa các cam kết về bình đẳng giới.
Theo kế hoạch, các cuộc họp theo dõi song phương với từng quốc gia sẽ được tổ chức định kỳ vào tháng 5 và tháng 11/2026. Hai hội thảo cấp khu vực dự kiến diễn ra vào tháng 7 và tháng 12 nhằm rà soát tiến độ và chia sẻ kinh nghiệm triển khai. Hoạt động nghiên cứu thực địa cũng sẽ được mở rộng sang Myanmar và Timor-Leste trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9/2026 nhằm bảo đảm sự tham gia đầy đủ của các quốc gia trong khu vực.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại phiên họp là công tác chuẩn bị cho Hội thảo Nhật Bản, hay còn gọi là Hội nghị Thượng đỉnh Tokyo, dự kiến diễn ra từ ngày 11 đến 13/1/2027 tại Tokyo. Sự kiện sẽ quy tụ đại diện chính phủ của 11 quốc gia ASEAN, Ban Thư ký ASEAN cùng các chuyên gia Nhật Bản.
Theo kế hoạch, hội nghị sẽ tập trung hoàn thiện lộ trình thực hiện các mục tiêu bình đẳng giới trong thể thao, thông qua bộ chỉ số chung của ASEAN, xây dựng mạng lưới hợp tác chính sách dài hạn và định hình cơ chế phân bổ nguồn lực cho các chương trình hành động trong giai đoạn tiếp theo.
Kết thúc phiên họp, các bên thống nhất khẩn trương triển khai những nhiệm vụ ưu tiên trong các tháng tới, bao gồm hoàn thiện bản ghi chú khái niệm cho năm tài chính 2026, xây dựng lịch làm việc song phương với từng quốc gia thành viên và bắt đầu công tác chuẩn bị nội dung, hậu cần cho Hội nghị Thượng đỉnh Tokyo năm 2027.
Sau ba năm triển khai, dự án đang bước vào giai đoạn bản lề, khi trọng tâm không còn dừng ở việc xây dựng nhận thức hay soạn thảo chính sách mà hướng tới đo lường hiệu quả thực thi, tạo ra những thay đổi thực chất đối với cơ hội tham gia và phát triển của phụ nữ trong lĩnh vực thể thao tại ASEAN.
PV