Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ đang được Nghệ An xác định là động lực quan trọng để hiện đại hóa ngành lâm nghiệp, nâng cao giá trị rừng trồng và hình thành trung tâm chế biến, xuất khẩu lâm sản của khu vực.
Hạt nhân thúc đẩy hiện đại hóa lâm nghiệp
Đây là khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao đầu tiên của cả nước được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng đến năm 2045 tại Quyết định số 746/QĐ-TTg ngày 10/4/2025. Sau đó, UBND tỉnh Nghệ An cụ thể hóa nhiệm vụ tại Quyết định số 2761/QĐ-UBND ngày 28/8/2025.
Xác định đây là dự án có ý nghĩa chiến lược đối với ngành lâm nghiệp, Nghệ An đang tập trung hoàn thiện quy hoạch tỷ lệ 1/2.000 các phân khu, kiện toàn bộ máy quản lý và đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, hướng tới thu hút các doanh nghiệp, tập đoàn lớn tham gia.
Những năm qua, lâm nghiệp Nghệ An đạt được nhiều kết quả ấn tượng.
Tỉnh cũng định hướng xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng để tạo điều kiện phát huy hiệu quả Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ.
Trong đó, giống cây lâm nghiệp được xác định là yếu tố then chốt quyết định năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của ngành. Nghệ An đã ban hành Quyết định số 350/QĐ-UBND ngày 20/2/2024 phê duyệt Đề án nâng cao chất lượng giống cây trồng lâm nghiệp giai đoạn 2024-2030.
Đáng chú ý, Trung tâm nghiên cứu, sản xuất giống cây lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại phân khu 1 được xác định là dự án trọng điểm, đóng vai trò hạt nhân khoa học - công nghệ. Trung tâm dự kiến ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô để nghiên cứu, chọn tạo và sản xuất giống chất lượng cao, sạch bệnh, thích ứng với điều kiện sinh thái; đồng thời cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến sâu và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Danh Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, cho rằng Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ sẽ là hạt nhân thúc đẩy hiện đại hóa ngành, từng bước chuyển từ tư duy quản lý, bảo vệ rừng sang phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, gắn với kinh tế xanh, dịch vụ môi trường rừng, tín chỉ carbon và chế biến sâu.
Theo kế hoạch, Nghệ An sẽ ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng khoa học - công nghệ cao, thân thiện môi trường, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn nguyên liệu rừng trồng.
Dư địa lớn từ tài nguyên rừng
Nghệ An hiện có diện tích đất lâm nghiệp 1.179.789 ha, chiếm 71,5% diện tích tự nhiên, lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ và thuộc nhóm địa phương có diện tích đất lâm nghiệp lớn nhất cả nước. Trong đó, diện tích có rừng đạt 1.036.131 ha; tỷ lệ che phủ rừng duy trì trên 58% trong 5 năm gần đây, cao hơn mức bình quân cả nước.
Nghệ An có ưu thế lớn về giá trị rừng.
Giai đoạn 2021-2025, giá trị sản xuất lâm nghiệp của tỉnh tăng bình quân 7,66%/năm. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản ngoài gỗ đạt bình quân 227,47 triệu USD/năm. Diện tích và chất lượng rừng trồng từng bước được nâng lên, góp phần tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy giảm nghèo bền vững.
Giai đoạn 2026-2030, Nghệ An đặt mục tiêu phát triển lâm nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và đa dạng hóa dịch vụ môi trường rừng.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt tối thiểu 8%/năm; giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 400-500 triệu USD/năm; tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 58%. Diện tích trồng rừng đạt tối thiểu 22.000 ha/năm, ưu tiên rừng gỗ lớn; phát triển lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu và cây đặc sản dưới tán rừng khoảng 9.000 ha.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu đưa diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững lên trên 70.000 ha; năng suất rừng trồng đạt bình quân 25-30 m³/ha/năm; sản lượng khai thác gỗ rừng trồng bình quân 2,2-2,5 triệu m³/năm.
Cùng với đó, Nghệ An phấn đấu hoàn thành cơ bản hạ tầng Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ, đưa Trung tâm sản xuất giống cây lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vào hoạt động ổn định, hiệu quả.
Định hướng đến năm 2045, Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ được kỳ vọng trở thành một trong những động lực đưa Nghệ An trở thành trung tâm chế biến, xuất khẩu lâm sản chất lượng cao của Bắc Trung Bộ, đóng góp ngày càng quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh./.
Nhã Hoàng