Quyết định đưa mức thuế Bảo vệ môi trường, thuế Tiêu thụ đặc biệt và thuế Giá trị gia tăng đối với xăng dầu về mức 0% của Chính phủ không chỉ là giải pháp giảm giá trực tiếp cho người tiêu dùng. Đây còn được xem là một bước đi chiến lược nhằm tạo ra dư địa tài chính, giúp nền kinh tế ứng phó linh hoạt trước những biến động phức tạp từ thị trường năng lượng thế giới và áp lực tỷ giá.
Từ 24h ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026: mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít. Ảnh minh họa
Trong bối cảnh thị trường xăng dầu thế giới chịu tác động mạnh từ các xung đột địa chính trị tại Trung Đông và Đông Âu, việc điều hành giá trong nước đang đứng trước áp lực lớn. Quyết định số 482/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh thuế Bảo vệ môi trường về mức 0 đồng/lít từ ngày 26/3 đến hết ngày 15/4/2026 đã tạo ra một sự thay đổi đáng kể về cơ cấu giá thành.
Việc miễn giảm đồng loạt các sắc thuế từ Bảo vệ môi trường đến Tiêu thụ đặc biệt đã giúp giá bán lẻ xăng RON95-III giảm mạnh hơn 5.600 đồng/lít. Đây là một con số có tác động tức thì, giúp hạ nhiệt chi phí vận tải và sản xuất. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá, việc can thiệp trực tiếp bằng công cụ thuế cho thấy sự chủ động của Chính phủ trong việc ưu tiên lợi ích quốc gia và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn nhạy cảm.
Dù các loại thuế được đưa về mức tối thiểu, công tác điều hành vẫn bám sát mục tiêu duy trì sự ổn định của thị trường nội địa. Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã thiết lập mức chênh lệch giá hợp lý giữa xăng sinh học E5RON92 và xăng khoáng RON95. Việc xăng E5RON92 thấp hơn xăng RON95-III khoảng 1.000 đồng/lít khẳng định lộ trình khuyến khích sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường vẫn được duy trì xuyên suốt, ngay cả khi các sắc thuế môi trường tạm thời không thu.
Bên cạnh đó, quy định về việc không kê khai thuế Giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào là một điểm tựa quan trọng cho các doanh nghiệp đầu mối. Chính sách này giúp khơi thông dòng vốn, giảm bớt áp lực tài chính cho hệ thống phân phối, từ đó đảm bảo nguồn cung xăng dầu không bị gián đoạn trước các biến động về tỷ giá VND/USD.
Nhìn rộng hơn, việc đưa các sắc thuế về 0% trong một giai đoạn ngắn hạn là giải pháp tạo ra "vùng đệm" kinh tế cần thiết. Dù giá thành phẩm xăng dầu thế giới tính đến ngày 25/3 đang có xu hướng giảm từ 6% đến gần 11%, nhưng các yếu tố bất định từ tồn kho dầu thô của Mỹ và các cuộc đàm phán hạt nhân vẫn có thể đảo chiều thị trường bất cứ lúc nào.
Sự can thiệp kịp thời bằng chính sách thuế không chỉ giúp kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) mà còn ổn định tâm lý thị trường. Đây là minh chứng cho sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan quản lý trong việc phản ánh đúng biến động giá thế giới, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Việc kiểm soát chặt chẽ nguồn cung và xử lý vi phạm trong giai đoạn này sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu để chính sách giảm thuế thực sự đi vào đời sống một cách hiệu quả nhất.
Đông Nghi