CPI tháng 3 tăng 4,65% so với cùng kỳ do áp lực giá xăng dầu và chi phí đầu vào

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng ngày 4/4, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng trước, tăng 2,44% so với tháng 12/2025 và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao nhất của tháng 3 trong vòng 5 năm trở lại đây.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho biết, giá xăng dầu trong nước tăng mạnh theo diễn biến giá năng lượng thế giới, cùng với giá vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng là yếu tố chính đẩy CPI đi lên.

Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Trong mức tăng 1,23% của CPI tháng 3/2026 so với tháng trước, có 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng và 2 nhóm hàng có chỉ số giá giảm.

Trong đó, nhóm giao thông tăng mạnh nhất, tới 12,85%, đóng góp lớn nhất vào mức tăng CPI chung. Nguyên nhân chủ yếu do giá xăng tăng 29,72% và dầu diesel tăng 57,03% trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn bởi xung đột tại Trung Đông. Chi phí vận tải theo đó cũng tăng, kéo giá nhiều loại hình vận chuyển như hàng không, đường sắt, đường thủy đồng loạt đi lên.

Trong đó, nhóm giao thông tăng 12,85% (tác động làm CPI chung tăng 1,28 điểm phần trăm), chủ yếu do giá xăng tăng 29,72%; giá dầu diezen tăng 57,03% do giá xăng dầu thế giới tăng cao trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Chi phí vận tải tăng cũng tăng theo, làm giá dịch vụ giao thông công cộng tăng 6,53%. Đồng thời, chỉ số giá nhóm bảo dưỡng phương tiện đi lại và giá nhóm phụ tùng cũng tăng theo do chịu tác động từ giá nguyên liệu sản xuất và chi phí nhập khẩu tăng.

Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, chủ yếu do giá dầu hỏa tăng 62,35%, giá gas tăng 5,56% và giá vật liệu xây dựng tăng theo chi phí đầu vào.

Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38% do chi phí sản xuất, nhập khẩu tăng và việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế tại một số địa phương.

Các nhóm hàng khác như đồ uống và thuốc lá, thiết bị gia đình, thông tin truyền thông, giáo dục… cũng ghi nhận mức tăng nhẹ từ 0,01-0,33%.

Ở chiều ngược lại, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59%, trong đó giá thực phẩm giảm 1,41%, góp phần kìm hãm đà tăng của CPI. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch cũng giảm nhẹ 0,05% do nhu cầu sau Tết hạ nhiệt.

Chỉ số giá tiêu dùng bình quân quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, chỉ số giá nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 5,69%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,68%; giáo dục tăng 3,21%; đồ uống và thuốc lá tăng 2,80%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,13%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 1,83%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,63%; giao thông tăng 1,07%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,89%; thông tin và truyền thông giảm 0,2%.

Bên cạnh đó, một số yếu tố giúp kiềm chế lạm phát như giá thiết bị công nghệ giảm, khiến nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,20% so với cùng kỳ.

Cục Thống kê cũng cho biết, lạm phát cơ bản tháng 3 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân quý I, lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cao hơn mức tăng CPI chung, phản ánh áp lực giá từ các yếu tố cốt lõi của nền kinh tế vẫn ở mức đáng chú ý.

Hoàng Hà