Hà Nội khẳng định chưa dừng lưu thông toàn bộ xe máy xăng trên toàn khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026. Theo dự thảo vùng phát thải thấp, thành phố chỉ thí điểm hạn chế một số nhóm phương tiện tại khu vực Hoàn Kiếm theo khung giờ và phạm vi cụ thể.
Hà Nội không dừng lưu thông toàn bộ xe máy xăng cá nhân trên toàn Vành đai 1, toàn thời gian 24/7 ngay từ ngày 1/7/2026.
Trước những thông tin gây nhiều tranh luận về việc Hà Nội sẽ “cấm xe máy xăng từ ngày 1/7/2026”, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã lên tiếng làm rõ, khẳng định thành phố chưa áp dụng biện pháp dừng lưu thông toàn bộ xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trên toàn khu vực Vành đai 1 ngay từ thời điểm này. Theo cơ quan chức năng, chính sách vùng phát thải thấp sẽ được triển khai theo lộ trình thí điểm, có giới hạn về phạm vi, nhóm phương tiện và thời gian áp dụng nhằm tránh gây xáo trộn lớn đối với đời sống người dân.
Theo dự thảo Đề án vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1, giai đoạn đầu từ ngày 1/7/2026 đến hết năm 2026 chỉ thực hiện thí điểm tại phường Hoàn Kiếm. Phạm vi triển khai rộng khoảng 1,65 km2 với 119 tuyến phố và 5 ngõ, được chia thành vùng lõi và vùng đệm để áp dụng các biện pháp quản lý khác nhau. Thành phố nhấn mạnh đây chưa phải bước triển khai đồng loạt trên toàn tuyến Vành đai 1 như nhiều thông tin lan truyền thời gian qua.
Trong khu vực lõi bao quanh hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ, gồm 42 tuyến phố cùng 5 ngõ, dự thảo đề xuất áp dụng các biện pháp hạn chế đối với xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Cụ thể, nhóm xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh thông qua các ứng dụng kết nối vận tải dự kiến sẽ không được lưu thông trong khu vực này. Đối với xe máy cá nhân không hoạt động kinh doanh trên nền tảng công nghệ, việc hạn chế sẽ áp dụng theo khung giờ nhất định, thay vì cấm hoàn toàn cả ngày.
Theo phương án được đưa ra, xe máy xăng cá nhân dự kiến dừng lưu thông tại khu vực lõi từ 18h đến 24h vào thứ Sáu và từ 6h đến 24h trong hai ngày cuối tuần là thứ Bảy, Chủ nhật. Điều này đồng nghĩa với việc Hà Nội chưa thực hiện lệnh cấm xe máy xăng 24/7 trên toàn Vành đai 1 từ năm 2026 mà mới áp dụng thử nghiệm trong phạm vi hẹp, theo từng nhóm đối tượng cụ thể.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho rằng việc diễn giải chưa đầy đủ về đề án dễ khiến dư luận hiểu rằng thành phố chưa áp dụng bất kỳ biện pháp kiểm soát nào trong giai đoạn đầu. Trên thực tế, các biện pháp hạn chế đã được nghiên cứu ngay từ bước thí điểm, song được thiết kế theo hướng từng bước, có kiểm soát nhằm tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp thích nghi dần với chính sách mới.
Đây cũng là lần đầu tiên Hà Nội nghiên cứu triển khai mô hình vùng phát thải thấp nên thành phố lựa chọn cách tiếp cận thận trọng. Cơ quan chức năng cho biết việc áp dụng đồng loạt ngay từ đầu có thể gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông và đời sống dân cư. Vì vậy, trước khi mở rộng quy mô, Hà Nội muốn có thời gian chuẩn bị đầy đủ các điều kiện như hệ thống giao thông công cộng, điểm đỗ xe, hạ tầng sạc cho phương tiện điện, cơ chế hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũng như hệ thống kiểm định khí thải và giám sát giao thông.
Trong quá trình thí điểm, thành phố sẽ tiến hành theo dõi, thu thập dữ liệu và đánh giá định kỳ nhiều yếu tố liên quan như khả năng đáp ứng của hạ tầng, mức độ tuân thủ của người dân, ảnh hưởng đến giao thông, hoạt động kinh tế - xã hội và chất lượng môi trường không khí. Các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh cũng sẽ được xem xét để đánh giá hiệu quả thực tế trước khi đưa ra quyết định mở rộng phạm vi áp dụng.
Sau khi kết thúc giai đoạn thử nghiệm, Hà Nội dự kiến tổng hợp kết quả, lấy ý kiến cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân để điều chỉnh giải pháp phù hợp hơn. Việc đánh giá này được xem là cơ sở quan trọng nhằm bảo đảm chính sách vùng phát thải thấp vừa đáp ứng mục tiêu cải thiện môi trường, vừa phù hợp với điều kiện hạ tầng và khả năng chuyển đổi của xã hội.
Theo lộ trình dự kiến, năm 2027 thành phố sẽ mở rộng khu vực thí điểm sang Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Trong giai đoạn 2028-2029, mô hình vùng phát thải thấp sẽ được triển khai trên toàn bộ khu vực Vành đai 1. Từ năm 2030 trở đi, Hà Nội hướng tới vận hành ổn định mô hình quản lý giao thông theo hướng hiện đại, thông minh và tiếp tục hoàn thiện các giải pháp kiểm soát phát thải.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của đề án là từng bước kiểm soát khí thải từ phương tiện giao thông, cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, chính sách này cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh, tăng cường sử dụng giao thông công cộng và hỗ trợ định hướng phát triển đô thị bền vững cho Thủ đô trong những năm tới.
Trần Huyền