Triển lãm "Hồn Quê" nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của họa sĩ Hoàng Sùng (1926 – 2026) không chỉ là dịp để tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp của một nghệ sĩ tài hoa mà còn mang tới cho công chúng cơ hội tiếp cận với một di sản nghệ thuật thấm đẫm bản sắc dân tộc, nơi hội tụ ký ức, văn hóa và tâm hồn Việt qua nét vẽ của một họa sĩ trọn đời gắn bó với quê hương.
Họa sĩ Hoàng Sùng (1926 – 2018), quê tại Hưng Yên, là một nghệ sĩ đa tài với những đóng góp quan trọng cho nền hội họa, điện ảnh hoạt hình và truyền hình Việt Nam. Xuyên suốt hành trình hoạt động cách mạng và nghệ thuật của mình, ông đã định hình một phong cách sáng tạo riêng biệt, vừa mộc mạc, khoáng đạt, vừa thấm đẫm chiều sâu văn hóa và cảm xúc.
Họa sĩ Hoàng Sùng (1926 – 2018). Ảnh tư liệu
Trong lĩnh vực hội họa, ông không chạy theo những tìm tòi hình thức cầu kỳ mà lựa chọn cách biểu đạt giản dị, giàu chất đời, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp nguyên sơ của con người và cảnh sắc vùng cao.
Những tác phẩm như Phiên chợ vùng cao (Giải khuyến khích Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc 1995) hay Về bản không chỉ ghi dấu ấn về mặt nghệ thuật mà còn có giá trị như những lát cắt sinh động của đời sống, phản ánh chân thực nhịp sống, phong tục và tâm hồn của đồng bào miền núi. Ở đó, người xem dễ dàng nhận ra một Hoàng Sùng luôn kiên trì đi tìm bản sắc, gìn giữ những giá trị văn hóa đang đứng trước nhiều biến chuyển.
Không dừng lại ở hội họa, dấu ấn của Hoàng Sùng còn lan tỏa mạnh mẽ sang lĩnh vực điện ảnh hoạt hình và truyền hình, cho thấy một tư duy nghệ thuật đa diện và năng lực sáng tạo bền bỉ. Với vai trò đạo diễn kiêm họa sĩ chính của các bộ phim hoạt hình như Giấc mơ hoa và đặc biệt là Khặm Phạ - Nàng Ngà (đạt giải Bông sen vàng), ông đã góp phần đưa chất liệu văn hóa dân gian vào ngôn ngữ điện ảnh, tạo nên những tác phẩm vừa giàu tính thẩm mỹ vừa mang ý nghĩa bảo tồn di sản.
Ở lĩnh vực truyền hình, trên cương vị Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Truyền hình Việt Nam, ông tiếp tục đóng góp vào sự phát triển hạ tầng kỹ thuật và nội dung phát sóng, góp phần nâng cao chất lượng truyền hình quốc gia trong giai đoạn chuyển mình.
Những huân, huy chương cao quý mà ông được trao tặng như: Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương chống Mỹ hạng Nhất, Huy chương 10 năm xây dựng ngành Văn hóa, Huy chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật, Huy chương Vì sự nghiệp truyền hình, Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2022… không chỉ là sự ghi nhận cho một cá nhân, mà còn là minh chứng cho một đời cống hiến bền bỉ, nơi nghệ thuật và lý tưởng cách mạng luôn song hành, bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau.
Triển lãm "Hồn Quê" do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp cùng Hội Mỹ thuật Việt Nam và đơn vị May Living tổ chức.
Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm "Hồn Quê". Ảnh: BTC
Triển lãm giới thiệu đến công chúng những mảng màu nâu đậm nhạt huyền ảo của phù sa sông Hồng, những phiên chợ vùng cao mờ sương, hay hình ảnh người phụ nữ đồng bằng Bắc Bộ tần tảo qua các chất liệu sở trường của ông như sơn mài, lụa và giấy dó.
Tên gọi triển lãm nhắc nhớ về sự kiện lịch sử năm 1991, khi tranh của ông lần đầu tiên được trưng bày tại Quảng trường Louvre (Paris), trở thành chiếc cầu nối đưa "Hồn Quê" đất nước đến với bạn bè thế giới.
Công chúng tham quan triển lãm. Ảnh: BTC
Tại lễ khai mạc triển lãm diễn ra ngày 23/3, tại Hà Nội, gia đình họa sĩ Hoàng Sùng đã chính thức trao tặng tác phẩm hội họa tiêu biểu của ông cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Theo đại diện Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đây là hành động ý nghĩa nhằm bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật của một tâm hồn luôn khao khát yêu thương con người và cuộc đời, đưa di sản của ông đến gần hơn với các thế hệ mai sau.
Triển lãm diễn ra đến ngày 31/3/2026, tại Tầng 1 nhà B, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội.
Một số tác phẩm được trưng bày tại triển lãm:
Hương Thảo