Phê duyệt Đề án xây dựng Dàn nhạc dân tộc quốc gia Việt Nam

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 905/QĐ-BVHTTDL phê duyệt Đề án xây dựng Dàn nhạc dân tộc quốc gia Việt Nam góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc (sau đây gọi tắt là Đề án).

Theo Quyết định, Đề án có mục tiêu sưu tầm, bảo tồn, khai thác, sáng tạo thể nghiệm, phát triển hiện đại nhằm phát huy tối đa giá trị nhạc cụ truyền thống của các dân tộc sinh sống trên lãnh thổ của Việt Nam trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật và sinh hoạt cộng đồng; Tiếp thu có chọn lọc tinh hoa âm nhạc thế giới làm giàu bản sắc văn hóa, âm nhạc Việt Nam. Lan tỏa các giá trị âm nhạc truyền thống đặc sắc của Việt Nam đến bạn bè quốc tế; Xây dựng các gói sản phẩm biểu diễn nghệ thuật âm nhạc dân gian, dân tộc đa dạng nhằm quảng bá tới công chúng, phục vụ nhu cầu thưởng thức của mọi tầng lớp nhân dân; Tăng cường sức hấp dẫn, kết hợp các loại hình nghệ thuật dân gian, truyền thống, góp phần nâng cao chất lượng biểu diễn nghệ thuật, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của nhân dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Mục tiêu cụ thể, đến năm 2026 - 2027, xây dựng và hoàn thiện dàn nhạc dân tộc có quy mô, quy chuẩn đáp ứng hoạt động phục vụ các chương trình văn hóa - nghệ thuật mang tầm quốc gia và quốc tế. Đến năm 2031, trở thành một “Không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam” đáp ứng các sự kiện văn hóa trong nước và quốc tế.

Ảnh minh họa

Đề án được thực hiện trên phạm vi toàn quốc và quốc tế. Thời gian thực hiện Đề án từ năm 2026; tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Đề án vào Quý IV năm 2031.

Dàn nhạc có tên gọi chính thức là “Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam”. Dàn nhạc do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng và giao Nhà hát trực tiếp quản lý và tổ chức điều hành. Dàn nhạc có chức năng biểu diễn, sưu tầm, bảo tồn, phát huy, phát triển nghệ thuật âm nhạc dân gian, truyền thống các dân tộc Việt Nam; trình diễn các tác phẩm âm nhạc thế giới được chuyển soạn cho Dàn nhạc.

Về cấu trúc, Dàn nhạc được xây dựng trên cơ sở khoa học, sự hài hòa về cường độ âm thanh và màu sắc đặc trưng của mỗi loại nhạc cụ. Tiếp thu những tinh hoa về hình thức tổ chức các nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng trên thế giới, Dàn nhạc được chia thành các bộ nhạc cụ khác nhau, quy định số lượng nhạc công cho mỗi loại nhạc cụ dựa vào tính chất âm thanh của loại nhạc đó.

Điểm nổi bật trong dàn nhạc là các loại nhạc cụ gảy (nhạc cụ dây gảy) đóng vai trò quan trọng, mang đến âm sắc đa dạng và màu sắc đặc trưng.

Cùng với đó, Dàn nhạc là một tập hợp gồm nhiều nhạc công sử dụng các nhạc cụ dân gian, truyền thống các dân tộc Việt Nam; các nhạc cụ truyền thống của Việt Nam được cải tiến về tính năng, hiệu quả, hiệu năng sử dụng; kết hợp với một số nhạc cụ, bộ nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng phương tây hoặc được kết hợp với các giọng hát được sử dụng theo những nguyên tắc nhất định nhằm phục vụ cho việc trình diễn một tác phẩm âm nhạc Việt Nam và quốc tế.

Dàn nhạc thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu như sau: Dàn dựng và biểu diễn các chương trình, tiết mục nghệ thuật âm nhạc đặc sắc dân gian dân tộc; các chương trình nghệ thuật âm nhạc đương đại; Sưu tầm, lưu giữ, sáng tạo thể nghiệm và phát triển hiện đại nghệ thuật âm nhạc dân gian, dân tộc; đúc kết kinh nghiệm, nâng cao chất lượng nghệ thuật trong sáng tác và biểu diễn; tiếp thu tinh hoa nghệ thuật âm nhạc của các dân tộc trên thế giới; Xây dựng chương trình, kế hoạch phục vụ các sự kiện chính trị, ngoại giao cấp Nhà nước trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, phê duyệt; Liên kết, phối hợp với các đơn vị nghệ thuật trong nước và ngoài nước tổ chức dàn dựng, biểu diễn các tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, chất lượng cao; Nghiên cứu, tiếp thu, chọn lọc, chuyển soạn những tác phẩm, tinh hoa âm nhạc của Việt Nam và thế giới; Ứng dụng khoa học - công nghệ tiên tiến để phát triển âm nhạc dân gian, dân tộc truyền thống Việt Nam.

Dàn nhạc thuộc sự quản lý, tổ chức, điều hành trực tiếp của Giám đốc Nhà hát Ca, Múa, Nhạc Quốc gia Việt Nam; đảm bảo không phát sinh tổ chức bộ máy mới trực thuộc Nhà hát. Nội dung các chương trình nghệ thuật do Nhà hát xây dựng, thực hiện theo quy định đảm bảo hợp pháp, quy mô, chất lượng. Trong quá trình xây dựng kế hoạch tổ chức biểu diễn nghệ thuật, tùy theo tính chất, quy mô, yêu cầu của chương trình, Nhà hát chủ động bổ sung nhạc cụ, nghệ sĩ, diễn viên, cộng tác viên đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả.

Kinh phí hoạt động của Dàn nhạc được lấy từ nguồn kinh phí tự chủ của Nhà hát; ngân sách sự nghiệp văn hóa thông tin hàng năm của Nhà nước đặt hàng thực hiện các chương trình, vở diễn, tác phẩm nghệ thuật theo kế hoạch và mục tiêu cụ thể; nguồn thu khác theo quy định của pháp luật, và nguồn viện trợ, tài trợ (nếu có).

Minh Thư