Tối ngày 12/2, TP.HCM tổ chức khánh thành Công viên số 1 Lý Thái Tổ – công trình không gian công cộng kết hợp tưởng niệm các nạn nhân đại dịch Covid-19, với kỳ vọng trở thành điểm nhấn cảnh quan, văn hóa của đô thị. Dự án không chỉ bổ sung mảng xanh phục vụ cộng đồng mà còn thể hiện thông điệp tri ân, gìn giữ ký ức đô thị, góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm của thành phố.
Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM phát biểu tại buổi khánh thành.
Không gian ký ức và biểu tượng tri ân trong lòng đô thị hiện đại
Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, việc đưa công viên số 1 Lý Thái Tổ vào hoạt động vượt lên ý nghĩa của một dự án chỉnh trang. Đây là một lát cắt trong chiến lược dài hạn của TP.HCM trong phát triển hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng, tăng trưởng kinh tế gắn với bảo tồn ký ức và củng cố bản sắc “thành phố nghĩa tình”.
Lãnh đạo UBND TP.HCM cũng nhắc lại những nỗi đau tột cùng khi nhiều người ra đi mà không có người thân bên cạnh. Trong đó có những đứa trẻ mồ côi chưa hiểu hết nỗi đau mất cha mẹ và biết bao những mất mát của người dân thành phố trong đại dịch. Thành phố bày tỏ lòng kính trọng trước sự hy sinh của hàng trăm y bác sĩ tuyến đầu. Đó là những "thiên thần áo trắng". Bên cạnh đó, nhiều tình nguyện viên đã gác lại hạnh phúc riêng, thậm chí không thể về chịu tang cha mẹ để chiến đấu giành giật sự sống cho nhân dân. Sự hy sinh ấy đã hóa thành một "tượng đài" bất tử trong lòng người dân thành phố.
Tượng đài "Giọt nước" là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6m, chu vi 13m - biểu tượng của sự tri ân và tình yêu thương
Từ nguồn cảm hứng đó, tại trung tâm quảng trường tròn nơi đặt Tượng đài Giọt nước, mặt đất được đào thấp khoảng 4m. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi cạnh quảng trường, thể hiện triết lý cân bằng âm – dương, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian. Tượng đài cũng là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6m, chu vi 13m, được chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh một trái tim – biểu tượng của sự tri ân, tình yêu thương. Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, gửi gắm thông điệp: nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng, trong yêu thương, đùm bọc.
Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến cùng gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo nên một không gian lung linh, lặng lẽ, như khu rừng ánh nến, tưởng niệm những con người đã không may mắn trong đại dịch Covid-19.
9 bậc cấp được chia thành ba tầng, như một hành trình cảm xúc về vòng đời con người, với ý tưởng cảm hứng “người ta là hoa đất”. Tầng thấp nhất khắc hình 12 con giáp, tượng trưng cho dòng thời gian ghi nhớ từng số phận; Tầng giữa in hình những dấu chân đá, biểu trưng cho hành trình sống và ký ức còn lại. Ở tầng cao nhất, những bông hoa sen, sứ, cúc được khảm bằng đồng, thể hiện sự hóa thân, tiếp nối và hy vọng. Từng chi tiết nhỏ nhất tại quảng trường tưởng niệm này được tinh tế kiến tạo, để lưu giữ ký ức đô thị, bằng cả sự trân trọng và nhân văn.
Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành.
Toàn bộ hệ cây xanh cổ thụ trong công viên được giữ gìn; các biệt thự cũ được tôn tạo, mở ra những không gian triển lãm, thư viện… Ngoài ra là nhiều không gian mở dành cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng, cùng với những khu vườn tượng, biến nơi đây thành điểm đến thư giãn, chữa lành và nơi tổ chức những sự kiện văn hóa nghệ thuật ý nghĩa, không chỉ hôm nay mà cho nhiều thế hệ sau.
Tầm nhìn kiến tạo tương lai của TP. HCM
Công trình được triển khai trong điều kiện tiến độ đặc biệt gấp rút, thể hiện quyết tâm cao của TP HCM trong việc sớm đưa dự án vào phục vụ người dân. Trong hơn 90 ngày đêm, công trường vận hành theo mô hình 3 ca – 4 kíp; có thời điểm, Sun Group đã huy động khoảng 500 công nhân và gần 20 kỹ sư làm việc liên tục để bảo đảm chất lượng và tiến độ. Những hạng mục kỹ thuật phức tạp như Tượng đài Giọt Nước đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên môn trong và ngoài nước, dưới sự điều phối xuyên suốt của Thành phố.
Ngoài các hạng mục kiến thiết tại công viên, Sun Group cũng dành tặng người dân thành phố một không gian hội hoa xuân trên toàn bộ diện tích hơn 4ha, với gần 30.000 cây và chậu hoa, trái… tổ chức thành 12 tiểu cảnh mang đậm bản sắc Tết ba miền, tạo thêm một điểm đến du xuân Bính Ngọ hấp dẫn cho người dân thành phố.
Biểu tượng “giọt nước” tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ.
Trên thế giới, nhiều siêu đô thị như New York, London, Seoul hay Singapore đều xem mảng xanh công cộng là “hạ tầng mềm” cốt lõi quyết định chất lượng sống. Những biểu tượng như Central Park, Cheonggyecheon hay Gardens by the Bay không chỉ mang giá trị cảnh quan mà còn là nơi cộng đồng kết nối, tái tạo năng lượng và nuôi dưỡng ký ức đô thị. Với Công viên số 1 Lý Thái Tổ, TP.HCM cho thấy bước đi rõ ràng trong xu hướng phát triển bền vững ấy: đầu tư cho mảng xanh không chỉ để làm đẹp đô thị, mà để nâng cao chiều sâu đời sống tinh thần cho nhiều thế hệ.
Một góc tại Công viên Số 1 Lý Thái Tổ (Phường Vườn Lài - TP.HCM)
Việc đưa công viên vào hoạt động vì vậy vượt lên ý nghĩa của một dự án chỉnh trang. Đây là một lát cắt trong chiến lược dài hạn của TP.HCM – phát triển hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng, tăng trưởng kinh tế gắn với bảo tồn ký ức và củng cố bản sắc “thành phố nghĩa tình”. Và quan trọng, đó là tầm nhìn dài hạn trong hành trình kiến tạo tương lai – một thành phố năng động, hiện đại nhưng luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.
Quốc Cường