Tăng tốc xây dựng, mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội có thể rút ngắn lộ trình

Dựa trên tiến độ triển khai thực tế và quy mô nguồn cung đang hình thành, mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030 được đánh giá có khả năng hoàn thành sớm hơn kế hoạch khoảng hai năm. Thông tin này được lãnh đạo Bộ Xây dựng chia sẻ trong buổi gặp mặt báo chí ngày 4/2, đồng thời khẳng định tầm nhìn dài hạn đến năm 2030 là phấn đấu đạt trên 1,6 triệu căn nhà ở xã hội trên phạm vi cả nước.

Kết quả khả quan này không phải ngẫu nhiên, mà đến từ sự tăng tốc rõ nét trong hai năm gần đây. Nhiều dự án đã được chuẩn bị, phê duyệt và triển khai từ sớm, tạo nguồn cung “gối đầu” đủ lớn cho các năm tiếp theo. Riêng trong năm 2025, dù mục tiêu đặt ra là hoàn thành khoảng 100.000 căn, nhưng thực tế số căn nhà ở xã hội hoàn thành đã vượt kế hoạch, đạt hơn 102.700 căn - mức cao nhất kể từ khi Đề án được triển khai. Con số này không chỉ phản ánh hiệu quả điều hành mà còn tạo dư địa thuận lợi để rút ngắn lộ trình chung của cả giai đoạn.

Cùng với kết quả hoàn thành, quy mô các dự án đang triển khai và đã được chấp thuận chủ trương đầu tư tiếp tục duy trì ở mức lớn. Lũy kế đến hết tháng 12/2025, cả nước ghi nhận 698 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô 657.441 căn. Trong số đó, 193 dự án đã hoàn thành, cung cấp 169.143 căn; 200 dự án đã khởi công và đang xây dựng với quy mô 134.111 căn. Tính chung, số dự án đã hoàn thành, đang triển khai hoặc đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 tương đương khoảng 62% chỉ tiêu của Đề án, vốn đặt mục tiêu đầu tư xây dựng khoảng 1.062.200 căn nhà ở xã hội.

Song song với chương trình nhà ở, Bộ Xây dựng cũng xác định nhiều mục tiêu hạ tầng trọng tâm khác nhằm tạo nền tảng phát triển đồng bộ. Trong đó có kế hoạch hình thành khoảng 5.000 km đường cao tốc, đầu tư các tuyến đường sắt quốc gia trọng điểm, nâng công suất hệ thống cảng biển lên mức 1,2-1,4 tỷ tấn mỗi năm. Các chỉ tiêu về chất lượng sống cũng được đặt ra rõ ràng, như nâng tỷ lệ nhà ở kiên cố trên toàn quốc lên 85-90% và đưa diện tích nhà ở bình quân đạt khoảng 30 m2 sàn/người.

Để bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cũng như loại bỏ những điều kiện đầu tư, kinh doanh chưa hợp lý. Mục tiêu là tạo môi trường thuận lợi hơn cho cả người dân lẫn doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở và hạ tầng.

Cùng với đó, Bộ chủ động tham mưu, đề xuất các cơ chế thí điểm, cơ chế đặc thù cho những dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị và tổ chức thực hiện đầu tư. Việc phân cấp, phân quyền cho địa phương, từ vai trò cơ quan chủ quản đầu tư đến quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng cũng được đẩy mạnh.

Trong lĩnh vực đường sắt, định hướng dài hạn được nhấn mạnh là từng bước để doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, đặc biệt với đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Trước mắt, trọng tâm là nâng cao năng lực vận hành, khai thác, tiến tới giảm dần sự phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài và xa hơn là tham gia sản xuất. Song hành với đó là thúc đẩy phát triển đô thị thông minh và giao thông thông minh, phù hợp xu hướng hiện đại hóa hạ tầng.

Thực tế triển khai trong năm qua cho thấy khối lượng công việc được đẩy mạnh đáng kể. Bộ Xây dựng đã hoàn thành 53 dự án, gồm 15 dự án khởi công và 38 dự án khánh thành, cao hơn rõ rệt so với nhiều năm trước. Tính đến hết năm 2025, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345 km tuyến chính cao tốc, cùng 458 km nút giao và đường dẫn, nâng tổng chiều dài đường bộ cao tốc lên 3.803 km; đồng thời hoàn thành 1.701 km đường bộ ven biển.

Nhiều công trình hạ tầng quan trọng đã và đang tạo dấu ấn, như tuyến cao tốc Bắc - Nam kéo dài từ Cao Bằng đến Cà Mau, hay các dự án tiếp nối như Cà Mau - Cái Nước. Bên cạnh đó, các tuyến cao tốc trục ngang như Tân Phú - Bảo Lộc, Quy Nhơn - Pleiku, cùng tuyến giao thông Đất Mũi - Cảng Hòn Khoai đang góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối, hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu phát triển nhà ở, đô thị và kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Trần Huyền