Năm 2026, Hà Nội dự kiến kiểm tra 200 dự án đầu tư thuộc nhiều lĩnh vực như đô thị, nhà ở, giao thông, y tế, giáo dục nhằm tăng cường giám sát, siết quản lý quy hoạch, đất đai và trật tự xây dựng trên địa bàn.
Ảnh minh hoạ.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch giám sát, đánh giá đầu tư năm 2026 với trọng tâm kiểm tra khoảng 200 dự án trên địa bàn. Động thái này được xem là bước tăng cường quản lý nhằm kiểm soát tiến độ, hiệu quả đầu tư cũng như kịp thời phát hiện những tồn tại trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch và trật tự xây dựng.
Theo Kế hoạch số 185/KH-UBND, danh mục kiểm tra năm tới bao gồm cả các dự án sử dụng vốn đầu tư công và các dự án ngoài ngân sách. Trong đó, 100 dự án đầu tư công thuộc các lĩnh vực như giao thông, môi trường, văn hóa, giáo dục, y tế sẽ được đưa vào diện giám sát. Song song với đó, thành phố cũng dự kiến kiểm tra 100 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách, tập trung vào các lĩnh vực đô thị, nhà ở, hạ tầng kỹ thuật, thương mại dịch vụ, y tế và giáo dục.
Không chỉ các dự án triển khai mới, những dự án có điều chỉnh làm thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm thực hiện hoặc tăng tổng mức đầu tư cũng thuộc diện được theo dõi, kiểm tra theo quy định. Đây được đánh giá là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng điều chỉnh quy hoạch, thay đổi công năng hoặc phát sinh vốn đầu tư thiếu kiểm soát trong quá trình triển khai dự án.
Kế hoạch giám sát của Hà Nội tập trung vào việc kiểm tra trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong quá trình quản lý đầu tư. Đối với dự án đầu tư công, nội dung kiểm tra sẽ hướng đến công tác quản lý của cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền quyết định đầu tư. Với các dự án sử dụng nguồn vốn khác, cơ quan quản lý đầu tư và cơ quan đăng ký đầu tư sẽ được rà soát việc thực hiện chức năng quản lý, giám sát theo quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, thành phố cũng chú trọng kiểm tra việc chấp hành chế độ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư; cập nhật dữ liệu dự án trên hệ thống thông tin giám sát, đánh giá đầu tư của Bộ Tài chính cũng như hệ thống quản lý dự án đầu tư của thành phố. Mục tiêu được đặt ra là xây dựng cơ sở dữ liệu đầu tư bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, phục vụ công tác quản lý và điều hành.
Theo phân công, Sở Tài chính Hà Nội sẽ là cơ quan chủ trì triển khai kế hoạch này. Cơ quan này có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị liên quan để theo dõi, kiểm tra, đôn đốc chủ đầu tư và nhà đầu tư trong suốt quá trình thực hiện dự án, đồng thời tổng hợp kết quả báo cáo UBND thành phố theo quy định. Thành phố cũng cho phép lựa chọn phương thức kiểm tra phù hợp với tình hình thực tế của từng dự án nhằm nâng cao hiệu quả giám sát.
Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường nơi có dự án được kiểm tra sẽ phải cử đại diện các bộ phận chuyên môn như quy hoạch, đất đai, xây dựng tham gia phối hợp kiểm tra hiện trường. Các đơn vị này có trách nhiệm cung cấp hồ sơ, thông tin liên quan đến hiện trạng sử dụng đất, tình hình trật tự xây dựng, quy hoạch cũng như việc thực hiện các biện pháp xử lý vi phạm trước đó nếu có.
Việc tăng cường kiểm tra các dự án đầu tư diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực đất đai và phát triển đô thị. Thành phố thời gian qua liên tục siết chặt quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, kiểm soát quỹ đất, quản lý giá đất cũng như công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất. Cùng với đó, hoạt động kiểm tra trật tự xây dựng cũng được triển khai thường xuyên nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm phát sinh.
Dù đạt nhiều kết quả trong quản lý đô thị, công tác thanh tra thời gian qua vẫn ghi nhận không ít tồn tại. Theo Thông báo số 1105/TB-TTCP của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành quy định pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch xây dựng và cấp phép xây dựng tại Hà Nội, qua thanh tra tại 23 dự án khu đô thị và nhà ở đã phát hiện một số vi phạm, thiếu sót đáng chú ý.
Kết luận thanh tra cho thấy vẫn còn tình trạng điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết chưa bảo đảm căn cứ và điều kiện theo quy định; cấp giấy phép quy hoạch chưa phù hợp với quy hoạch phân khu; chấp thuận bản vẽ tổng mặt bằng và phương án kiến trúc chưa đồng bộ với quy hoạch được duyệt. Ngoài ra, việc xác định diện tích sàn công cộng tại một số dự án cũng chưa đáp ứng yêu cầu diện tích tối thiểu theo quy định hiện hành.
Trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục mở rộng không gian đô thị và gia tăng số lượng dự án đầu tư, việc triển khai kế hoạch kiểm tra quy mô lớn trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hạn chế sai phạm trong quá trình đầu tư xây dựng, đồng thời bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu phát triển đô thị bền vững.
Trần Huyền