Trước thực tế, nhiều dự án đầu tư đang triển khai tại khu vực ngoài đê, bãi sông tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ và an toàn hệ thống đê điều. UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Công văn số 1400/UBND-THĐT yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương tổng rà soát, đánh giá và đề xuất biện pháp xử lý cụ thể đối với từng trường hợp. Đây được xem là bước kiểm tra lại từ gốc, tránh tình trạng dự án đi vào thực tế rồi mới phát sinh vướng mắc về pháp lý và an toàn phòng chống lũ.
Rà soát theo quy hoạch thoát lũ, không để “lọt” dự án rủi ro
Sở Nông nghiệp và Môi trường cơ quan chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về đê điều, phòng chống thiên tai và tài nguyên đất đai. Có nhiệm vụ phối hợp với Sở Tài chính thẩm định các nội dung liên quan đến thoát lũ và an toàn đê điều đối với các hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nằm ngoài đê, trên bãi sông.
Không để phát sinh các công trình xây dựng trái quy định trong không gian thoát lũ khi chưa được cấp thẩm quyền phê duyệt.
Đối với dự án đã được chấp thuận căn cứ địa điểm thực hiện dự án và hồ sơ do Sở quản lý, xác định vị trí từng dự án trên hiện trong quy hoạch không gian thoát lũ theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 257/QĐ-TTg ngày 18/02/2016 và Quyết định 429/QĐ-TTg ngày 21/4/2023). Nếu dự án nằm trong không gian thoát lũ, cơ quan chuyên môn phải đánh giá khả năng bảo đảm an toàn phòng chống lũ trong trường hợp tiếp tục triển khai, đồng thời đề xuất phương án xử lý tương ứng, kết quả gửi về Sở Tài chính trước ngày 10/3/2026 để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường còn có trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn cho cấp xã trong quản lý, bảo vệ hành lang thoát lũ và an toàn đê điều.
Siết quản lý từ cơ sở, chặn phát sinh công trình trái phép
Ở cấp địa phương, UBND các xã, phường được giao vai trò không chỉ phối hợp rà soát mà còn phải chủ động phòng ngừa vi phạm mới. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến quy định về quy hoạch không gian thoát lũ để người dân và doanh nghiệp hiểu đúng, từ đó tạo đồng thuận trong việc bảo vệ hệ thống đê điều.
Điểm nhấn trong chỉ đạo là yêu cầu kiểm tra, giám sát chặt hoạt động đầu tư, xây dựng tại khu vực ngoài đê, bãi sông; nghiêm cấm để phát sinh công trình trái quy định trong không gian thoát lũ khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xây dựng công trình trái phép, làm cản trở dòng chảy và không gian thoát lũ.
Đối với các dự án đã được chấp thuận trên địa bàn của địa phương yêu cầu rà soát, báo cáo tình hình thực hiện của dự án, đảm bảo đúng với nội dung được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Ngoài ra, địa phương cũng phải báo cáo bổ sung danh mục các dự án đang triển khai ngoài đê, bãi sông (nếu có), đồng thời thống kê các hộ dân và dự án nằm trong phạm vi bảo vệ đê điều. Thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước tại địa phương; phối hợp chặt chẽ với các Sở ngành trong việc rà soát, thống kê các hộ dân và dự án nằm trong phạm vi bảo vệ đê điều và bãi sông; đề xuất biện pháp xử lý đối với các dự án vi phạm, ảnh hưởng đến không gian thoát lũ.
Sở Tài chính phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền cấp xã tham mưu cho UBND tỉnh trong việc chấp thuận hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với đối các dự án ngoài đê, các bãi sông trên địa bàn tỉnh theo quy định, đảm bảo phù hợp với quy hoạch không gian thoát lũ và an toàn đê điều.
Xuân Hải