Một bộ xương chân hóa thạch phát hiện bên hồ Kariba (Zimbabwe) vừa giúp các nhà khoa học xác định được loài khủng long chưa từng biết tới, mang đến những manh mối quan trọng về giai đoạn bình minh của kỷ nguyên khủng long.
Hình phác họa loài khủng long Musango matusadonaensis
Loài khủng long mới được đặt tên là Musango matusadonaensis, sống vào kỷ Tam Điệp muộn tại khu vực ngày nay thuộc miền bắc Zimbabwe. Đây là thời kỳ then chốt khi các loài khủng long bắt đầu gia tăng kích thước, phát triển đa dạng và từng bước vươn lên thống trị các hệ sinh thái trên Trái đất.
Theo thông tin được công bố chính thức trên tạp chí khoa học Journal of Systematic Paleontology, những mẫu hóa thạch này thực chất được khai quật từ năm 2018 trong một chuyến khảo sát đảo Spurwing trên hồ Kariba của nhóm nghiên cứu quốc tế đến từ Zimbabwe, Nam Phi và Vương quốc Anh. Chúng bao gồm một phần mẩu xương đùi, xương cẳng chân và xương cổ chân thuộc một chi sau. Dù không trọn vẹn, những đặc điểm giải phẫu khác biệt của chúng vẫn đủ để khẳng định đây là một loài hoàn toàn mới.
Giáo sư Paul Barrett, nhà cổ sinh vật học tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên London và là tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ rằng phát hiện này đến một cách rất tình cờ.
“Chúng tôi đang đi dạo dọc bờ hồ thì tôi đã chú ý đến những đoạn xương chân đang bị xói mòn nhô ra khỏi mặt đất. Sau khi tiến hành khai quật, chúng tôi nhận thấy nó thuộc về một dạng khủng long khác so với những loài có thể kỳ vọng tìm thấy ở khu vực này”, ông cho biết.
"Tôi đã đặt tên cho nhiều loài trong sự nghiệp của mình, nhưng đây là lần đầu tiên tôi mô tả một loài khủng long mà chính tay mình tìm thấy", ông nói thêm.
Theo ước tính, loài Musango matusadonaensis chỉ cao khoảng 1,5 mét tính đến hông và nặng khoảng 390 kg. Loài này thuộc nhóm sauropodomorphs (dạng thằn lằn chân thằn lằn), tiền thân của những loài khủng long cổ dài khổng lồ sau này. Tên gọi của nó được đặt nhằm ghi nhớ chiếc nhà thuyền Musankwa từng được dùng làm phòng thí nghiệm nổi trong suốt chuyến khảo sát và dòng sông Sanyati lân cận.
Các phân tích tiến hóa cho biết loài Musango có quan hệ họ hàng gần gũi với những loài khủng long từng tìm thấy tại Argentina và Nam Phi. Điều này củng cố thêm bằng chứng cho thấy các loài khủng long cổ đại có thể di chuyển và phân bố rộng rãi khắp các dải đất liền còn nối liền nhau thời kỳ đó.
Đồng tác giả nghiên cứu, Tiến sĩ Kimberley Chapelle, nhấn mạnh phát hiện này thể hiện tiềm năng cổ sinh vật học rất lớn còn bỏ ngỏ tại châu Phi. Lý do chính khiến các mẫu hóa thạch tại đây còn hạn chế là do thiếu hoạt động khảo sát, bởi số lượng người tìm kiếm khủng long ở khu vực này vẫn còn rất ít so với các nơi khác trên thế giới.
Minh Nguyễn (theo People)