Sau hơn hai thế kỷ nằm im dưới đáy biển, xác tàu chiến Dannebroge của Đan Mạch từng bị hạm đội Anh do Đô đốc Horatio Nelson chỉ huy đánh chìm đã được các nhà khảo cổ học hàng hải phát hiện tại cảng Copenhagen.
Ông Morten Johansen, trưởng bộ phận khảo cổ hàng hải tại Bảo tàng Tàu Viking của Đan Mạch trong cuộc khai quật.
Phát hiện được công bố đúng dịp kỷ niệm 225 năm Trận chiến Copenhagen (1801), một trong những trận hải chiến khốc liệt nhất đầu thế kỷ 19. Cuộc khai quật do Bảo tàng Tàu Viking Đan Mạch chủ trì, kéo dài nhiều tháng trong điều kiện làm việc đặc biệt khó khăn.
Ở độ sâu khoảng 15 mét, các thợ lặn phải hoạt động trong môi trường gần như không có tầm nhìn, lớp trầm tích dày đặc bao phủ toàn bộ khu vực. Bên cạnh đó, quá trình khai quật đang trong cuộc đua với thời gian khi địa điểm này sắp thành công trường cho một dự án xây dựng khu đô thị mới ngoài khơi mang tên Lynetteholm.
Theo ông Morten Johansen, trưởng bộ phận khảo cổ hàng hải, xác tàu Dannebroge không chỉ là một phát hiện khoa học mà còn mang ý nghĩa lớn về lịch sử và niềm tự hào dân tộc của Đan Mạch. Dù có rất nhiều tài liệu về trận chiến này, nhưng “chúng ta thực sự không biết được cảm giác khi ở trên một con tàu bị bắn nát là như thế nào, và một phần câu chuyện đó có lẽ có thể tìm hiểu được từ việc quan sát xác tàu”, ông cho biết.
Hình ảnh thợ lặn tìm thấy một khẩu pháo, được cho là thuộc về soái hạm Dannebroge của Đan Mạch.
Trong trận chiến lịch sử năm 1801, con tàu Dannebroge dài khoảng 48 mét do Chuẩn đô đốc Olfert Fischer chỉ huy trở thành mục tiêu chính của hỏa lực Anh. Những loạt đại bác đã phá hủy boong tàu, gây cháy lớn trước khi con tàu trôi dạt và phát nổ, tạo ra tiếng nổ vang dội khắp Copenhagen.
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều hiện vật quý giá tại hiện trường, bao gồm hai khẩu đại bác, quân phục, phù hiệu, giày, chai lọ và thậm chí một phần xương hàm có thể thuộc về một trong những thành viên thủy thủ đoàn mất tích trong trận chiến.
Một phần xương hàm được tìm thấy trong quá trình khai quật
Danh tính con tàu được xác định nhờ kích thước các bộ phận bằng gỗ khớp với bản vẽ lịch sử, cùng phương pháp định tuổi bằng vòng cây. Tuy nhiên, khu vực khai quật vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi còn sót lại các quả đạn đại bác dưới lớp bùn, gây nguy hiểm cho thợ lặn.
“Có lúc chúng tôi không thể nhìn thấy gì và phải lần mò bằng tay để di chuyển”, nhà khảo cổ học kiêm thợ lặn Marie Jonsson chia sẻ về điều kiện làm việc khắc nghiệt dưới đáy biển.
Một huy hiệu bằng kim loại được trục vớt từ xác tàu Dannebroge, bị đánh chìm trong trận chiến Copenhagen năm 1801.
Trận chiến Copenhagen năm 1801 không chỉ là dấu mốc lịch sử quan trọng của Đan Mạch mà còn được cho là nguồn gốc của thành ngữ “to turn a blind eye” (làm ngơ), gắn với câu nói nổi tiếng của Đô đốc Nelson khi ông phớt lờ mệnh lệnh cấp trên.
Việc phát hiện xác tàu Dannebroge góp phần làm sống lại một chương lịch sử đã được ghi chép trong sách vở và tranh vẽ, đồng thời mở ra cơ hội nghiên cứu sâu hơn về chiến tranh hải quân thời kỳ đầu thế kỷ 19.
Minh Nguyễn (theo Guardian)