Ngày 18/8/2026, Trường Đại học Nam Cần Thơ (DNC) tổ chức lễ ra mắt Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo DNC (DNC-IRAI) và Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo Đại học Nam Cần Thơ, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Ông Trương Cảnh Tuyên (thứ 5 từ phải sang), Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, trao hoa chúc mừng Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo DNC.
Sự kiện diễn ra tại Hội trường D, Trường Đại học Nam Cần Thơ, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo thành phố Cần Thơ, các sở, ban, ngành, cơ sở giáo dục, bệnh viện, doanh nghiệp, đối tác, các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và sinh viên.
Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo DNC được thành lập với định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo, phát triển và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực robot, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa. Viện tập trung vào những bài toán có tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu thực tiễn của Đồng bằng sông Cửu Long và thị trường trong nước, từng bước làm chủ các nền tảng robot và AI mã nguồn mở, tiến tới tự chủ thiết kế, chế tạo và tích hợp robot có AI. Theo lộ trình, đến năm 2029, DNC-IRAI hướng tới tự chủ thiết kế kiểu dáng, chế tạo khung vỏ cơ khí, mạch điều khiển và tích hợp AI nội địa, với tỷ lệ nội địa hóa trên 60%, tiến tới thương mại hóa sản phẩm vào năm 2030.
Một trong những hướng phát triển nổi bật của DNC-IRAI là robot bánh lốp dáng người tích hợp AI, có khả năng giao tiếp tiếng Việt, hướng tới các ứng dụng trong giáo dục, tuyển sinh, văn phòng, y tế và hỗ trợ con người. Viện đồng thời nghiên cứu ứng dụng robot tự hành AGV, UAV, cảm biến LiDAR, camera 3D và công nghệ SLAM để thu thập dữ liệu phục vụ lập bản đồ số, BIM/GIS và bản sao số. Đây là những hướng công nghệ có tiềm năng ứng dụng trong quản lý hạ tầng, đô thị thông minh, sản xuất, dịch vụ và nhiều lĩnh vực đặc thù của khu vực.
Cùng với Viện DNC-IRAI, Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo Đại học Nam Cần Thơ được thành lập nhằm tạo một đầu mối doanh nghiệp công nghệ trong hệ sinh thái DNC. Công ty đăng ký thành lập ngày 20/7/2026, hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, hạch toán độc lập, vốn điều lệ 10 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ số, phần mềm, công nghệ thông tin, viễn thông, xử lý dữ liệu và nghiên cứu, phát triển công nghệ.
Điểm đáng chú ý là Công ty được định hướng không chỉ cung cấp dịch vụ công nghệ mà còn đảm nhận vai trò đưa các kết quả nghiên cứu từ Nhà trường đến doanh nghiệp và thị trường. Công ty sẽ phối hợp với DNC-IRAI và các đơn vị chuyên môn để phát triển sản phẩm, thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa các giải pháp về robot, AI, tự động hóa, phần mềm, dữ liệu, BIM/GIS, bản sao số và chuyển đổi số. Việc xuất hiện hoạt động ký kết hợp đồng chuyển nhượng công nghệ ngay tại lễ ra mắt cũng cho thấy định hướng thương mại hóa được đặt vào quá trình vận hành ngay từ những bước đầu tiên.
TS. Nguyễn Văn Quang, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ, phát biểu tại buổi lễ.
Nhìn ở góc độ mô hình phát triển đại học, sự kết hợp giữa một viện nghiên cứu chuyên sâu và một doanh nghiệp công nghệ tạo thành một cấu trúc tương đối rõ ràng: Nhà trường cung cấp nguồn nhân lực và nền tảng học thuật; Viện tập trung nghiên cứu, phát triển công nghệ và tạo prototype; doanh nghiệp đảm nhận phát triển sản phẩm, chuyển giao và thương mại hóa. Cách tiếp cận này có thể góp phần rút ngắn khoảng cách vốn tồn tại giữa phòng thí nghiệm và thị trường, đồng thời tạo thêm không gian để giảng viên, nhà khoa học và sinh viên tham gia trực tiếp vào các dự án công nghệ thực tế. Đặc biệt, việc lựa chọn robot, AI, dữ liệu số và Digital Twin làm các hướng trọng tâm có thể tạo ra những ứng dụng phù hợp với nhu cầu chuyển đổi số, tự động hóa và phát triển thông minh của Đồng bằng sông Cửu Long.
Nếu được tổ chức vận hành hiệu quả, mô hình này không chỉ tạo thêm một đơn vị nghiên cứu hay một doanh nghiệp công nghệ mới, mà có thể hình thành một chuỗi giá trị khoa học – công nghệ ngay trong trường đại học, từ đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm đến sản phẩm và thị trường. Với lợi thế là một trường đại học định hướng ứng dụng tại Cần Thơ, DNC có cơ hội sử dụng chính những bài toán của địa phương như nông nghiệp thông minh, y tế, quản lý hạ tầng, đô thị số và dịch vụ thông minh làm “bài toán thực tế” cho nghiên cứu. Khi tri thức được chuyển hóa thành sản phẩm, sản phẩm được doanh nghiệp đưa ra thị trường và sinh viên được tham gia ngay từ quá trình hình thành công nghệ, trường đại học sẽ không chỉ đào tạo người làm công nghệ mà còn có thể trở thành nơi tạo ra công nghệ và doanh nghiệp công nghệ.
Từ lễ ra mắt ngày, một hành trình mới đang được đặt ra cho DNC: biến những ý tưởng trong giảng đường thành những nguyên mẫu trong phòng thí nghiệm, biến nguyên mẫu thành sản phẩm và biến sản phẩm thành giá trị cho doanh nghiệp, người dân và xã hội. Thành công của Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo cùng Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo sẽ không chỉ được đo bằng số đề tài hay số sản phẩm được tạo ra, mà quan trọng hơn là khả năng giải quyết những bài toán thật của Đồng bằng sông Cửu Long bằng công nghệ do chính đội ngũ DNC nghiên cứu, phát triển và làm chủ. Nếu thực hiện được mục tiêu đó, DNC sẽ có thêm một dấu ấn đáng kể trên hành trình chuyển từ “đào tạo nguồn nhân lực” sang “kiến tạo tri thức, công nghệ và giá trị mới” cho khu vực và cả nước.
Tấn Kiệt