Các nhà khoa học vừa phát hiện một hướng tiếp cận mới đầy triển vọng giúp ngăn chặn sự tích tụ của mỡ nội tạng, đồng thời giúp hỗ trợ cải thiện quá trình hồi phục ở người cao tuổi sau chấn thương nặng.
Các nghiên cứu cho thấy, khi con người già đi, không chỉ lượng mỡ trong cơ thể thay đổi mà vị trí tích tụ mỡ cũng dịch chuyển theo hướng bất lợi hơn cho sức khỏe.
Phần lớn mỡ trong cơ thể là mỡ dưới da, nằm ngay bên dưới bề mặt da và đóng vai trò cần thiết đối với sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, mỡ nội tạng, loại mỡ tích tụ sâu trong ổ bụng và bao quanh các cơ quan nội tạng lại được xem là đặc biệt nguy hiểm. Loại mỡ này thường gia tăng theo tuổi tác và có liên quan mật thiết đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng như tim mạch, tiểu đường type 2, cao huyết áp và nhiều rối loạn chuyển hóa khác.
Các nhà khoa học cho biết hormone giới tính, đặc biệt là testosterone, có ảnh hưởng lớn đến cách cơ thể phân bổ mỡ theo thời gian.
“Khi nam giới và phụ nữ già đi, lượng mỡ trong cơ thể có xu hướng chuyển dịch từ các khu vực ít nguy hiểm sang vùng nội tạng”, Phó Giáo sư Jacob Earp tại Trường Nông nghiệp, Sức khỏe và Tài nguyên thiên nhiên thuộc Đại học Connecticut (Mỹ), cho biết. Theo ông, có mối liên hệ trực tiếp giữa hormone giới tính và cách mỡ được phân bố trong cơ thể.
Theo nhóm nghiên cứu, các phương pháp giảm cân truyền thống hiện nay chủ yếu làm giảm tổng trọng lượng cơ thể, thay vì nhắm mục tiêu cụ thể vào mỡ nội tạng. Điều này có thể gây ra những hệ quả không mong muốn ở người cao tuổi, bởi quá trình giảm cân thường đi kèm với mất khối lượng cơ bắp.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc duy trì cơ bắp là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người lớn tuổi nhằm duy trì khả năng vận động, sự độc lập trong sinh hoạt và giảm nguy cơ té ngã hoặc chấn thương.
Xuất phát từ vấn đề này, nhóm nghiên cứu của ông đã tiến hành thử nghiệm đánh giá tác động của gel testosterone bôi ngoài da kết hợp với tập luyện thể chất ở phụ nữ cao tuổi đang hồi phục sau gãy xương hông. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Obesity Pillars.
Gãy xương hông được xem là một trong những chấn thương nghiêm trọng nhất đối với phụ nữ lớn tuổi. Tình trạng này xảy ra ở nữ giới với tần suất cao gấp gần ba lần nam giới và là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều người mất khả năng sống độc lập.
Không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động, quá trình hồi phục kéo dài sau gãy xương hông còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện thêm các biến chứng sức khỏe khác.
Trong nghiên cứu, 66 phụ nữ trên 65 tuổi vừa trải qua gãy xương hông đã được theo dõi trong vòng 6 tháng. Trước khi bắt đầu thử nghiệm, tất cả người tham gia đều được quét DXA nhằm đánh giá mật độ xương, tỷ lệ mỡ và thành phần cơ thể.
Toàn bộ người tham gia đều thực hiện chương trình tập luyện có cấu trúc. Tuy nhiên, chỉ một nhóm được sử dụng thêm gel testosterone như một phần của phác đồ điều trị.
Kết quả cho thấy tổng lượng mỡ cơ thể ở hai nhóm gần như không khác biệt đáng kể sau 6 tháng. Dù vậy, sự khác biệt rõ rệt lại xuất hiện ở vị trí tích tụ mỡ.
Những phụ nữ sử dụng gel testosterone có mức mỡ nội tạng giảm xuống đáng kể. Trong khi đó, nhóm không sử dụng hormone lại xuất hiện tình trạng tăng mỡ nội tạng. Đây là điều vốn thường xảy ra trong quá trình hồi phục sau gãy xương hông và trong quá trình lão hóa tự nhiên.
Theo Phó Giáo sư, thông thường sau chấn thương nghiêm trọng và trong quá trình lão hóa, các nhà khoa học dự đoán mỡ nội tạng sẽ gia tăng. Tuy nhiên, liệu pháp hormone trong nghiên cứu này đã đi ngược xu hướng đó khi tạo ra sự giảm mỡ có chọn lọc ở vùng nội tạng.
Nhóm nghiên cứu cho rằng phát hiện mới có thể mở ra một hướng điều trị tiềm năng nhằm cải thiện sức khỏe lâu dài cũng như nâng cao chất lượng phục hồi cho phụ nữ cao tuổi sau các chấn thương nghiêm trọng.
Các chuyên gia nhận định đây có thể là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giúp người lớn tuổi duy trì khả năng vận động, giảm nguy cơ bệnh chuyển hóa và cải thiện chất lượng cuộc sống khi về già.
Minh Nguyễn (theo SD)