Hoàn thiện cơ chế pháp lý, mở lối phát triển điện gió ngoài khơi

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế ngày càng gia tăng, việc hoàn thiện khung pháp lý cho lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Dự thảo Nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 253/2025/QH15 được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những vướng mắc tồn tại lâu nay, đồng thời tạo nền tảng thu hút các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào thị trường năng lượng Việt Nam.

Ngày 11/3/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã chủ trì cuộc họp của Tổ soạn thảo nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết 253/2025/QH15. Đây là nghị quyết quan trọng được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ mười, đặt ra các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nghị quyết 253 không chỉ cụ thể hóa các định hướng lớn về an ninh năng lượng, mà còn bám sát tinh thần của Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trọng tâm của nghị quyết là xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thông qua việc phát triển mạnh các nguồn năng lượng, nâng cấp hạ tầng lưới điện và thúc đẩy các cơ chế mới như mua bán điện trực tiếp.

Đáng chú ý, điện gió ngoài khơi được xác định là một trong những lĩnh vực then chốt cần ưu tiên phát triển. Tuy nhiên, thực tế triển khai thời gian qua cho thấy còn nhiều rào cản về thủ tục, quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư. Chính vì vậy, việc ban hành một nghị định hướng dẫn cụ thể được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn cho lĩnh vực này.

Theo Bộ Công Thương, dự thảo Nghị định được xây dựng theo trình tự rút gọn, căn cứ Quyết định số 2835/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nội dung dự thảo gồm 12 điều, tập trung vào bốn nhóm vấn đề chính: xác định phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng; quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh và cập nhật quy hoạch điện; cơ chế khảo sát và phát triển điện gió ngoài khơi; cùng với các quy định về tổ chức thực hiện.

Một trong những điểm nhấn của Nghị định là việc cụ thể hóa quy trình điều chỉnh quy hoạch điện lực và phát triển các dự án điện gió ngoài khơi trong giai đoạn 2026 - 2035. Điều này không chỉ giúp đảm bảo tính linh hoạt trong quản lý quy hoạch, mà còn tạo điều kiện để các dự án năng lượng tái tạo được triển khai đúng tiến độ, phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Quá trình xây dựng dự thảo cũng được thực hiện một cách thận trọng và rộng mở. Trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan soạn thảo đã tiếp nhận 44 ý kiến góp ý từ các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Sau đó, thêm 10 ý kiến từ các cơ quan, hiệp hội và đơn vị liên quan tiếp tục được gửi về, góp phần hoàn thiện nội dung dự thảo theo hướng sát thực tiễn hơn.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, các quy định mới không chỉ hướng tới việc thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi, mà còn đặt ra tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thực sự. Điều này nhằm đảm bảo các dự án quy mô lớn được triển khai bởi những doanh nghiệp có kinh nghiệm, tiềm lực tài chính và uy tín, phù hợp với yêu cầu gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo.

Bên cạnh đó, thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư đối với các dự án điện gió ngoài khơi cũng đã được quy định rõ trong Nghị quyết 253. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế, đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong quá trình triển khai.

Hiện nay, Tổ soạn thảo đang tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến đóng góp để hoàn chỉnh dự thảo trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành. Việc sớm đưa Nghị định vào thực tiễn được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho ngành năng lượng, đặc biệt là lĩnh vực điện gió ngoài khơi, một trong những nguồn năng lượng giàu tiềm năng của Việt Nam.

Trong dài hạn, một khung pháp lý hoàn chỉnh và đồng bộ không chỉ giúp tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu, mà còn mở ra cơ hội thu hút dòng vốn lớn vào lĩnh vực năng lượng sạch. Qua đó, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển kinh tế bền vững trong những thập kỷ tới. 

Trần Huyền